Het is triest maar waar. Uitgerekend door hen van wie je zou verwachten het wereldlijke culturele erfgoed enigszins hoog in het vaandel te hebben – de Italianen – is een buitengewoon barbaarse faux pas begaan. Maar goed, het waren dan ook geen gewone huis-tuin-en-keuken Italianen, maar Italianen van het speciale, asociale en super irritante soort dat zich “Maffia”noemt.
Ik lees in de krant dat een meesterwerk van de Italiaanse (Nota Bene!) schilder Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571-1610), met de titel “Natività con i santi Lorenzo e Francesco d’Assisi” uit 1609, is aangevreten door varkens, muizen, ratten en ander ongedierte, tijdens haar verblijf in de schuilplaats waar het was verstopt. Daarna zijn de restanten in brand gestoken.
Een schilderij dat in een schuilplaats verbleef? Inderdaad. Het schilderij werd gestolen in 1969 uit een oratorium in Palermo, Sicilie, ZUID-Italie. In 2005 – 36 jaar na haar verdwijnen – werd door een maffia spijtoptant gesuggereerd dat hij aanwijzingen zou kunnen geven omtrent de verblijfplaats van het onvervangbare doek. Nu is echter duidelijk geworden dat het is vernietigd.
Ik had het ze kunnen vertellen; die Sicilianen, ware het niet dat ik in dat jaar nog maar 5 was: Alles wat je in Palermo laat hangen, staan of liggen, wordt onvermijdelijk gestolen, hoe goed je het ook vast spijkert. Het zou me niets verbazen als heel Palermo al een keer gestolen is en dat ze het gewoon in het volle zicht verstopt hebben. Dat is héél slim van die maffianen!
Als etnisch Italiaan – uit het NOORDEN - weet ik hoe het zit. Ik ben groot gebracht met een sterk Anti-Maffia bewustzijn. Van jongs af aan hoor ik mijn (groot-)ouders er al op hameren: “Kijk uit als je naar het zuiden gaat jongen. Het zit daar vol met Maffia-gepeupel. Daar werken ze niet. Dat is volgens hen voor de paarden. Daar stelen ze voor hun geld.”
Oké, het zou kunnen dat ze enigszins overdreven. Héél af en toe deden ze dat…
Eigenlijk wisten we het al. Naast het feit dat Maffiosi ronduit slecht en verachtelijk zijn, blijkt nu ook nog eens dat het een stelletje barbaren is, die niet weten hoe je respectvol met kunst van onschatbare waarde moet omgaan. Als je er over nadenkt, wordt je er gewoon misselijk van. Een of andere half-gare onverlaat pikt een doek uit een museum en laat het vervolgens verkommeren in een boeren stal, waar het wordt opgegeten door ongedierte. Wat een schande! Als ik me voorstel wat voor een ongelofelijke sukkel zoiets op zijn geweten heeft, dan zou ik bijna voorstander van die zeer onwenselijke doodstraf worden.
Kunst vernietigen is een misdaad tegen de menselijkheid. Toen de Taliban uit pure religieuze stupiditeit een tweetal onvervangbare 6e eeuwse Boeddha beelden in de vallei van
Bamyan in centraal Afghanistan vernietigden, ontstond er terecht een wereldwijd tumult. De verontwaardiging over deze culturele misdaad is nog steeds niet verstomd, en eerlijk gezegd zou het mij niet onwelkom zijn als de instigatoren van deze stommiteit nog een keer ter verantwoording geroepen zouden worden.
Ook voor het Caravaggio doek is het nu te laat. Alleen dit keer weten we waarschijnlijk wel wie deze misdaad op zijn geweten heeft. Het zal wel een kopstuk zijn, dat – door zich te verstoppen - al jaren lang naarstig uit handen weet te blijven van de Italiaanse justitie. Ik hoop van harte dat het lange onderduiken vervelend, deprimerend en uiterst onaangenaam is geweest, en dat er van enig vruchtgenot van het misdaad-loon geen sprake was. Een sukkel die een Caravaggio laat verpieteren verdient tenslotte niet beter.




















