Bin­nen­kort als doods­oor­zaak: de Eu­ro­pe­se Far­ma-re­gels

Meer over fa­ges ach­ter het plaat­je…

Fa­ges. Die term ken ik. Een fa­ge is een pro­to-vi­rus dat min­der ma­te­ri­aal be­vat dan een vi­rus maar op de­zelf­de ma­nier een DNA-pay­load in een cel (van een gast­li­chaam) kan drop­pen. Eni­ge de­cen­nia ge­le­den heb ik er al eens van ge­hoord in ver­band met het ei­gen­aar­di­ge fe­no­meen dat veel we­ten­schap uit het Oost­blok door de we­reld werd ge­ne­geerd. In Rus­land zijn ze al heel lang heel ver met het on­der­zoek naar en de toe­pas­sing van fa­ges, maar dat is lang bui­ten ons wes­ter­se zicht­veld ge­ble­ven. Dat heeft zo ver kun­nen ko­men om­dat wes­ter­se we­ten­schap­pers nu een­maal geen Rus­sisch la­zen en er – ze­ker ten tij­de van de kou­de oor­log – niet veel uit­wis­se­ling was. Het heeft de ge­meen­schap heel lang in staat ge­steld om te doen als­of ze daar in Rus­land ach­ter­lijk wa­ren.

Het tij lijkt – ove­ri­gens niet voor de eer­ste keer – te ke­ren als het om het on­der­zoek naar fa­ges gaat. We zit­ten aan on­ze kant van de oost­grens al heel lang met het bui­ten­ge­woon ge­me­ne en hard­nek­ki­ge pro­bleem dat steeds meer van on­ze an­ti­bi­o­ti­ca niet meer wer­ken en er steeds meer bac­te­ri­ën re­sis­tent wor­den. Dit wordt weer ver­oor­zaakt door het wil­de en on­be­heerste ge­bruik van dat spul in on­ze voed­sel-pro­duc­tie­ke­ten. Daar­naast zijn er nog men­sen die voor el­ke ver­koud­heid “even een kuur­tje ha­len”, ter­wijl een vi­rus geen bood­schap heeft aan an­ti­bi­o­ti­ca. Of­wel, te­gen ver­koud­heid – of griep – werkt een an­ti­bi­o­ti­cum niet. Toch zijn er nog art­sen die er aan mee­wer­ken ook; waar­schijn­lijk om de pa­ti­ënt te­vre­den te hou­den; met al­le na­de­li­ge ge­vol­gen van dien. In ie­der ge­val heb­ben we nu nood­ge­dwon­gen op­los­sin­gen no­dig die geen an­ti­bi­o­ti­cum zijn. En­ter: fa­ges.

We mo­gen blij zijn met de rich­ting weg van de an­ti­bi­o­ti­ca die de oos­ter­lin­gen zo lang heb­ben ge­volgd, want het zou wel eens on­ze red­ding kun­nen zijn. Er is ech­ter een pro­bleem: door de dy­na­miek van de fa­ges – die mee-evo­lu­e­ren met de bac­te­ri­ën die ze be­strij­den en zo dus geen last van re­sis­ten­te doel­wit­ten krij­gen – is een ko­gel­vrije tech­ni­sche om­schrij­ving niet mo­ge­lijk. Fa­ges zijn niet sta­tisch, ze ver­an­de­ren de he­le tijd. Pre­cies hier­door is toe­la­ting op de Eu­ro­pe­se markt mo­men­teel zo on­ge­veer uit­ge­slo­ten. Zo’n toe­la­ting vraagt na­me­lijk om een he­le pre­cie­ze blauw­druk van een me­di­cijn, voor­dat het mag wor­den ont­wik­keld, ge­test en toe­ge­la­ten. In het ge­val van de­ze fa­ges zou die re­gel­ge­ving moe­ten wij­zi­gen, want het ziet er naar uit dat ze wel eens on­ze eni­ge red­ding zou­den kun­nen zijn.

Er is ge­luk­kig een ach­ter­deur­tje. Als ik ooit fa­ges no­dig heb en ze be­staan hier nog niet, dan kan ik ze bij el­ke Oost-Eu­ro­pe­se apo­the­ker ko­pen. Ik ver­moed ech­ter dat Eu­ro­pa haar be­leid ten gunste van de fa­ges gaat ver­an­de­ren voor­dat er erg veel re­sis­ten­tie­do­den gaan val­len, want dat punt is dich­ter­bij dan de mees­ten van ons den­ken.