Ge­ca­mou­fleer­de pei­ling: Jes­se Kla­ver op kop…

Weer iets waar­over ik ei­gen­lijk nooit se­ri­eus heb na­ge­dacht: de pei­lin­gen rond ver­kie­zings­tijd. Met mijn on­we­tend­heid heeft kom­paan Ar­jen Lubach gis­te­ren kor­te met­ten ge­maakt en dat deed hij heel ge­raf­fi­neerd. Hij ge­bruik­te daar­voor ter il­lu­stra­tie zijn zelf­ge­bak­ken app Ka­mer­got­chi, die ik voor gis­ter­avond ei­gen­lijk nog niet als iets se­ri­eus ge­zien had.

Voor de lief­heb­bers: Lubach heeft een ap­pje ge­lan­ceerd waar­mee je – net als bij Ta­ma­got­chi – lijst­trek­kers op je de­vi­ce kunt la­den om ze ver­vol­gens te adop­te­ren. Je moet ze dan ver­zor­gen en ma­na­gen, an­ders gaan ze dood. Het leu­ke hier­van is dat de app en de cen­tra­le mo­ni­to­ring van het plat­form ach­ter de app sa­men met wat da­ta­mi­ning ge­werkt heb­ben als een pei­ling voor de po­li­tie­ke par­tij­en: wel­ke Ka­mer­got­chi op wel­ke ma­nier werd ver­zorgd zegt iets over zijn/haar waar­de voor de kie­zer die Ka­mer­got­chi speelt. Een lid dat mas­saal aan het ster­ven ge­la­ten wordt of niet eens in de top 100 te­recht komt, heeft bij de ver­kie­zin­gen mis­schien wel slech­te kaar­ten; en an­ders­om.

Het film­pje er­over is erg on­der­hou­dend en de voor­spel­ling die er mis­schien in be­slo­ten ligt is hoop­vol. Als het aan de Ne­der­land­se Ka­mer­kot­chi-spe­ler ligt, dan wordt Groen Links’ Jes­se Kla­ver waar­schijn­lijk pre­mier! Hij is na­me­lijk van al­le vir­tu­e­le po­li­ti­ci al de meest en de langst over­le­ven­de. Het zou kun­nen dat de­ze ver­kap­te pei­ling be­ter voor­spelt dan wel­ke of­fi­ci­eel exem­plaar dan ook, want men­sen doen dit spel met hun hart, ter­wijl ze ech­te pei­lin­gen waar­schijn­lijk met het hoofd(je) doen en daar­bij nog tac­tisch kun­nen ant­woor­den ook. Maar nog be­lang­rij­ker is dat het Ka­mer­got­chi-spel niet op zich­zelf re­a­geert, zo­als pei­lin­gen dat wel doen. Die me­ten voor een niet ge­ring per­cen­ta­ge hun ei­gen ef­fect op de kie­zers, om­dat die kie­zers zelf de pei­lin­gen vol­gen en ver­vol­gens weer aan pei­lin­gen mee­wer­ken. Voor hen die pre­cie­zer wil­len we­ten hoe dat werkt heeft Lubach ook een zeer bruik­baar flick­je ge­maakt. Even tus­sen­door voor het lek­ker­ma­ken: het is wel gei­nig hoe Ka­mer­kot­chi zich laat op­de­len in ca­te­go­rie­ën. Jes­se Kla­ver is bij de vrou­wen erg po­pu­lair, Geert Wil­ders spreekt voor­al man­nen aan.

De be­lang­rijk­ste bood­schap van Lubach: pei­lin­gen zijn ge­vaar­lijk om­dat het men­sen aan­zet tot “tac­tisch stem­men”. Dat is stem­men op een par­tij die je niet wilt heb­ben om er­voor te zor­gen dat een an­de­re par­tij – een­tje die je nog veel nie­ter wilt heb­ben – geen of min­der kan­sen maakt. Wan­neer je als kie­zer ook maar een vaag idee over stem­ver­de­lin­gen na ver­kie­zing hebt, dan zou je in het stem­hok­je wel eens kun­nen af­wij­ken van de par­tij waar­mee je het eens bent, ten ba­te van iets wat je ei­gen­lijk niet wilt. Dat zou be­ter moe­ten kun­nen als ie­der­een zou stem­men op de par­tij die zij/hij ook echt in de Ka­mer wil te­rug­zien. Dat maakt de de­mo­cra­tie zui­ver­der én be­ter. In het ver­leng­de daar­van ech­ter kun je stel­len dat di­rec­te, on­ge­trap­te de­mo­cra­tie le­vens­ge­vaar­lijk is. Dat is na­me­lijk een ge­le­gi­ti­meer­de vorm van po­pu­lis­me, zon­der de brood­no­di­ge par­tij-fil­ters of wat dan ook. Ons land zou er vrij su­biet van naar de so­de­mie­ter gaan. Dat ba­seer ik op de plaats van de PVV in de pei­lin­gen, die toch een de­plo­ra­be­le staat van het elec­to­raat laat zien…