Goed nieuws: religie sterft uit in Nederland

Vol­gens een stu­die van een aan­tal Ame­ri­kaan­se natuur­kun­di­gen van de Ame­ri­can Phy­si­cal Soci­e­ty zal reli­gie in Neder­land uitsterven.

Zij base­ren dit op onder­zoek naar de rede­nen die men­sen kun­nen heb­ben om zich aan te slui­ten bij een gemeen­schap – en wat snaz­zy gevo­gel met non-line­ai­re model­len. Vol­gens de paper die op Inter­net is gepu­bli­ceerd heeft het indi­vi­du een spe­ci­fie­ke moti­va­tie nodig om zich bij een der­ge­lij­ke groep aan te slui­ten – name­lijk het voor­deel dat hij ermee denkt te beha­len. Dat kan bij­voor­beeld lig­gen in de groot­te van de gemeen­schap, die maakt dat aan­slui­ting door de indi­vi­du direct opna­me in een gro­te war­me en vei­li­ge opi­nie-groep bete­kent. Dit gold tot voor kort zeker voor alles wat zich in Neder­land chris­te­lijk noemde.

Ook kan de sta­tus-indi­ca­tie van de groep belang­rijk zijn voor de aspi­rant-ver­dwaal­de. Een voor­beeld uit een ande­re tijd is de aan­trek­kings­kracht die in de jaren 30–40 van de vori­ge eeuw van het Frei­korps Dönitz uit­ging. Lid­maat­schap van die facul­teit was levens­ge­vaar­lijk, maar aan­zien kreeg je er wel door.…

Het is in onze samen­le­ving van over­vloed, gemak­ke­lijk com­fort en insti­tu­ti­o­ne­le wat­ten­leg­ge­rij niet meer oppor­tuun of hip om een geloof aan te han­gen. Er wordt in onze hyper-con­sump­tie­maat­schap­pij geen mani­fest voor­deel meer mee behaald. Het geeft geen aan­zien of spe­ci­a­le sta­tus* meer om reli­gi­eus te zijn en er zit ook geen voor­deel meer in de gro­te aan­tal­len bin­nen de geloofs­ge­meen­schap­pen, want die zijn er niet meer. Dat is toch een net­te vici­eu­ze cir­kel, als je het mij vraagt.

Het is mij een doorn in het oog dat er in deze tijd van flo­re­ren­de weten­schap en door­drin­gen­de ont­to­ve­ring (Max Weber – 1922) nog steeds men­sen zijn die in de reli­gi­eu­ze sprook­jes gelo­ven. Het is helaas niet anders. Maar als de teke­nen juist zijn en de trend die door het boven­ge­noem­de onder­zoek wordt gesteld zich goed door­zet, dan zijn we die reli-bag­ger mis­schien over 50 jaar hele­maal kwijt. Dat behoeft waar­schijn­lijk nog wel wat gesleu­tel aan de atti­tu­de van de heden­daag­se niet-Euro­pe­se per­so­ne­le influx in onze maat­schap­pij, maar dat is te rege­len. Mis­schien kun­nen we tegen die tijd een soort “dere­li­gi­se­ring” in de inbur­ge­ring opne­men, anders wordt onze cul­tuur, die nu zo mooi van god los lijkt te komen, als­nog besmet met geïmporteerde stichtelijkheid.

*) Wat heet; voor mij per­soon­lijk natuur­lijk wel… Ik vind de reli­gi­eu­ze mede­mens wel iets bij­zon­ders, zij het niet nood­za­ke­lijk op een posi­tie­ve manier.