Komt Europa eindelijk in beweging?

Om maar weer eens iets over Trump te zeg­gen: bij al dat on­ge­rich­te ge­blaat en ge­a­gi­teer van hem moet je hem wel na­ge­ven dat hij din­gen in be­we­ging kan zet­ten. Dat doet hij met de be­drij­ven en de beurs in zijn ei­gen land. Eer­gis­te­ren deed hij dat met Eu­ro­pa door in een in­ter­view te stel­len dat het niet goed is voor haar le­den, dat het een ve­hi­kel is voor Duits­land, dat de Brit­ten er goed aan heb­ben ge­daan om de plaat te poet­sen en dat er meer lan­den zul­len vol­gen. In ant­woord daar­op kon on­ze ei­gen Frans Tim­mer­mans – Eu­ro­pe­aan pur sang – slechts sta­me­len dat hij “nog niet had mee­ge­maakt dat een Ame­ri­kaan­se pre­si­dent het no­dig vond om Eu­ro­pa te ver­de­len”.

Het zal wel, Frans, maar de op­mer­king van Trump komt niet uit de lucht val­len. Het ant­woord van een Fran­se po­li­ti­cus op de aan­tij­gin­gen was be­ter: Eu­ro­pa moet re­a­ge­ren met meer een­heid. Het was ove­ri­gens niet het eni­ge doel­wit. Trump stel­de en pas­sant ook nog even dat de N.A.V.O. te lang ge­le­den be­dacht en daar­om ver­ou­derd is. Waar­van ak­te.

Waar Trump op doelt is de ho­pe­lo­ze ver­deeld­heid bin­nen de Unie-zo­ne. We pre­ten­de­ren met een he­le­boel din­gen een soort fe­de­raal ge­bied te zijn, maar dat zijn we he­le­maal niet. De re­gi­o­na­le be­lan­gen die tus­sen de Eu­ro-le­den lig­gen blij­ven er­voor zor­gen dat er voor een he­le­boel din­gen geen kla­re lijn wordt aan­ge­hou­den. Dat geldt voor land­bouw­za­ken, waar de Fran­sen zich bij­voor­beeld breed ma­ken te­gen de (in hun ogen) Ne­der­land­se nep-Cha­lot. Be­lang­rij­ker is ech­ter on­ze een­heids­munt uro, die zo in el­kaar ge­sto­ken is dat we op fi­nan­ci­eel drijf­zand zit­ten. Regio’s die hun munt zou­den moe­ten kun­nen de­va­lu­e­ren om hun eco­no­mie op te krik­ken kun­nen dat niet meer. Dat had voor Grie­ken­land en de Eu­ro­pe­se be­las­ting­be­ta­lers eni­ge tijd ge­le­den de red­ding kun­nen zijn. Als straks Ita­lië om­valt ver­vloe­ken we de af­we­zig­heid van haar Li­re nog har­der dan die van de Griek­se Drach­me.

Zo zijn er meer din­gen: on­ze be­las­tin­gen – waar­on­der die ver­ma­le­dij­de ven­noot­schaps­be­las­ting, de ac­cijn­zen en de BTW – zijn niet Eu­ro­breed ge­har­mo­ni­seerd. We heb­ben geen ge­meen­schap­pe­lijk staats­hoofd, geen co­he­rent bui­ten­lands be­leid en geen Eu­ro­pe­se strijd­krach­ten. Voor­al dat laat­ste zou – door een in­tel­li­gen­te taak­ver­de­ling – wel eens heel veel geld en af­han­ke­lijk­heid van de V.S. kun­nen sche­len. Maar de over­all bood­schap is ei­gen­lijk dat we geen fe­de­ra­le staat zijn ter­wijl we ons­zelf dat wel voor­hou­den. Dat zal pre­cies het punt zijn dat veel niet-Eu­ro­pe­se lei­ders al­tijd heeft ge­stoord, want het maakt pra­ten met Eu­ro­pa wel heel erg in­ge­wik­keld. (Het CE­TA-is­sue met dwars­lig­ger Bel­gië is daar­van een goed voor­beeld.) Ik neem ei­gen­lijk aan dat ons ge­brek aan slag­kracht Oba­ma en al zijn voor­gan­gers al­tijd heeft ge­ïr­ri­teerd, maar dat Trump – no­toi­re boer die hij is – ge­woon na­laat er nog be­leefd over te zijn. Dus Me­neer Tim­mer­mans: Trump’s bood­schap is dat hij een een­dui­di­ge ge­spreks­part­ner wil die con­sis­tent blijft (ook al is hij dat zelf niet). Om­dat we dat niet kun­nen le­ve­ren heeft hij nu de mo­ge­lijk­heid om ons weg te zet­ten als een stel­le­tje min­ku­kels en dan heeft hij nog ge­lijk ook.

Het ef­fect van Trump’s op­mer­kin­gen over Eu­ro­pa en de N.A.V.O. is waar­schijn­lijk dat er op bei­de fron­ten be­we­ging komt in de ma­nier waar­op die clubs zijn ge­or­ga­ni­seerd. N.A.V.O. vind ik in dat ver­band veel min­der in­te­res­sant dan Eu­ro­pa, want daar­van be­grijp ik nog steeds niet wat wij er in te zoe­ken heb­ben voor­dat de groot­ste weef­fou­ten er uit­ge­haald zijn. Ten­zij we sa­men met an­de­re ge­ga­dig­den de her­vor­mings­kar gaan trek­ken, waar ik al­ler­minst be­zwaar te­gen zou heb­ben. Het zou zo­maar kun­nen dat Eu­ro­pa ein­de­lijk haar kop uit haar bips trekt nu er ge­dreigd wordt met een iso­la­ti­o­nis­tisch Ame­ri­ka dat geen zin heeft om met een gam­me­le pseu­do-en­ti­teit om ta­fel te gaan zit­ten. Als dat zo is en Eu­ro­pa wordt een ech­te gro­te-men­sen-fe­de­ra­tie, dan is dat een po­si­tief wa­pen­feit dat voor re­ke­ning komt van Trump.

De zaak Van Laar­ho­ven – ba­na­nen­mo­nar­chie Ne­der­land
6 jaar ver­der: min­der rij­ken maar veel rij­ker
T⛪UIS | MUURK✍NT | | Carlito, ergo SUM! - JAARGANG 8 | ◬