Ma­rok­ko – in­te­graal boer­ka­ver­bod

In Ma­rok­ko is het ver­vaar­di­gen en ver­ko­pen van boerka’s en ni­qabs bin­nen­kort ver­bo­den. De re­ge­ring heeft dit in een de­creet af­ge­kon­digd en geeft het een gra­ce­pe­ri­o­de van 24 uur van­af het mo­ment van pu­bli­ca­tie. Al­le ate­liers die dat soort kle­ding­stuk­ken ma­ken moe­ten bin­nen die tijd de op voor­raad lig­gen­de items ver­bou­wen tot iets an­ders om in­be­slag­na­me te voor­ko­men.

Het ver­bod op fa­bri­ca­ge en ver­han­de­ling van het vol­le­dig be­dek­ken­de kle­ding­stuk loopt waar­schijn­lijk voor­uit op een al­ge­heel draag­ver­bod van de kle­ding die al­leen de ogen on­be­dekt laat. Zo uit de me­dia luis­te­rend zal het wel met vei­lig­heid te ma­ken heb­ben en be­grij­pen ze nu ook in Ma­rok­ko – geen heel erg boer­ka­zwaar land van na­tu­re dacht ik – dat dit voor­gaat op ar­cha­ï­sche en mens­ont­e­ren­de kle­ding­voor­schrif­ten die lij­ken te zijn in­ge­ge­ven door zie­lig ma­chis­mo.

Een gei­nig din­ge­tje hier­bij is dat de Ma­rok­kaan­se staat ken­ne­lijk iets kan be­slui­ten dat sterk te­gen de in­ter­ne cultuur/religie in­gaat en dat ze daar geen punt van maakt. De re­li­gie wordt daar­mee on­der­ge­schikt ge­steld aan de staat. Ik ben daar­aan ge­wend, maar in Ma­rok­ko ligt dat vol­gens mij an­ders. Daar veinst men in ie­der ge­val god ho­ger te schat­ten dan de we­reld­lij­ke macht. Ken­ne­lijk valt dat dus heel erg mee al­le­maal. Het ge­heel heeft in ie­der ge­val een wat to­ta­li­tai­re bij­smaak, maar dat heeft ook een voor­deel: er kun­nen be­slis­sin­gen ge­no­men wor­den met een to­taal ge­brek aan draag­vlak. De af­schaf­fing van ben­zi­ne­brom­mer­tjes als an­ti-smog maat­re­gel in een en­ke­le gro­te Chi­ne­se stad ge­tuigt daar­van.

Er blij­ven nog wat vra­gen over, zo­als: als dit het be­gin is van een soort in­ter­ne real­po­li­tik, waar­bij de tra­di­ti­o­ne­le hei­li­ge huis­jes zo­maar in­eens om­ver ge­haald kun­nen wor­den, wat zegt dat dan over de rest van Ma­rok­ko en haar ont­wik­ke­ling in de rich­ting van een min-of-meer de­mo­cra­tisch land? Gaan er meer lan­den op de Noord-Afri­kaan­se rand vol­gen?

Het Ma­rok­kaan­se boer­ka­ver­bod lijkt me een he­le hef­ti­ge wij­zi­ging in iets dat ste­vig in de cul­tuur zit vast­ge­bak­ken en ook al heel lang. Het gaat niet om iets kleins maar over iets wat heel in­grij­pend is. Is dit een eer­ste val­len­de do­mi­no­steen die er meer laat vol­gen? Het zou mis­schien niet zo gek zijn want al­le sta­ten op de Noord-Afri­kaan­se rand moe­ten snel eman­ci­pe­ren en daar­na, zo­dra dat gaat, de­mo­cra­ti­se­ren. Voor dat laat­ste schat ik – niet voor de eer­ste keer – nog wel in dat er min­stens eni­ge de­cen­nia voor no­dig zul­len zijn om in die re­gio een vrucht­ba­re en wer­ken­de ba­sis voor de­mo­cra­tie te ver­we­zen­lij­ken. Dat weer­bar­sti­ge mos­lim-staat-pro­bleem blijft im­mers: daar lo­pen ze in ver­ge­lij­king met ons zo’n 400 jaar ach­ter en de de­mo­cra­ti­bi­li­teit is na­ve­nant laag.

Trump: Ja­red Kus­h­ner en Rus­si­sche seks
Voor Ju­li­a­na van Oran­je lof, lof en nog eens lof