Niet voor meis­jes: The Gun (2010) – C.J. Chi­vers

Of laat ik eens een leu­ke al­ter­na­tie­ve ti­tel ver­zin­nen: “The Ger­man Sturm­ge­wehr Re­vi­sed: How Ano­ther Ger­man We­apon Knock-off Be­ca­me the World Fa­mous Au­to­mat Ka­lasjniko­va 1947, A.K.A. AK-47.”

Die ti­tel zou re­de­lijk in lijn lig­gen met de his­to­rie van wat er in het boek “The Gun” (2010) van C.J. Chi­vers wordt be­schre­ven, na­me­lijk de oor­sprong, voor­ou­ders en staat van dienst van de be­roem­de AK-47. De jon­ge­tjes on­der ons her­ken­nen de­ze aan­dui­ding di­rect en krij­gen er flist­beel­den van over Viet-Cong jun­gle pa­trouil­les, vast­lo­pen­de M-16 ge­we­ren van de ar­me Ame­ri­kaan­se GI’s en het su­pe­ri­eu­re kwa­li­teits­ge­voel dat een van oor­sprong Rus­sisch fa­brieks­pro­duct kan ge­ven - als eni­ge!

Het is een ui­terst in­te­res­san­te vraag: “Wat heeft de Rus­sen er­toe be­wo­gen om – in weer­wil van de gam­me­le kwa­li­teit van al­les wat hun fa­brie­ken ver­liet in de Sta­lin­ja­ren – zo’n enor­me klont re­sour­ces in de pro­duc­tie van een aan­vals­ge­weer te stop­pen, dat het als een van de wei­ni­ge Sov­jet-pro­duc­ten door ie­der­een op de­ze pla­neet wordt her­kend?” Al­thans, dat het wordt her­kend als een pro­duct van ho­ge kwa­li­teit? Het ant­woord is re­de­lijk sim­pel: ze had­den de goe­de les­sen ge­leerd van de Duit­se fron­toor­log, waar zij za­gen dat de he­ren van de an­de­re fa­cul­teit een tech­nisch en tac­tisch su­pe­ri­eur wa­pen bij zich had­den, dat hen een enor­me voor­sprong op het slag­veld gaf – na­me­lijk het “Sturm­ge­wehr” van Sch­meis­ser”.

Zo­als wel va­ker is ge­beurd, is de Duit­se vin­ding­rijk­heid ons voor­ge­gaan in de ont­wik­ke­ling van een be­lang­rijk oor­logs­wa­pen. Als ik mij niet ver­gis, is dat on­der­tus­sen een in­druk­wek­ken­de rij ge­wor­den. Om er maar eens een paar te noe­men: de ra­ket, de duik­boot, de [the­o­rie ach­ter] de atoom­bom, het aan­vals­ge­weer, de Brat­wurst mit Pom­mes en tanks. Waar­schijn­lijk mis ik er nog wat in de­ze op­som­ming, maar het gaat om het idee. Bo­ven­dien zou ik de­ze be­we­rin­gen zelf eens goed con­tro­le­ren als ik le­zer was…

Hoe het ook zij, de AK-47 spreekt tot ie­ders ver­beel­ding en er gaan veel fa­bels over de we­reld rond. Als je “The Gun” leest dan kom je er ach­ter dat je zelf mis­schien ook en­ke­le van die fa­bels als zoe­te koek hebt aan­ge­no­men. Ik wel in ie­der ge­val. Ge­luk­kig weet ik nu be­ter en zou ik zo maar een re­a­lis­tisch col­le­ge kun­nen ge­ven over dit wa­pen. Het eni­ge wat er nog aan ont­breekt is dat ik het een keer in mijn vin­gers krijg en er een paar van die ka­rak­te­ris­tiek ge­krom­de ma­ga­zij­nen mee kan leeg­schie­ten. Maar daar zal het wel nooit van ko­men, want dat is naar mijn we­ten nau­we­lijks le­gaal te re­ge­len in dit land. Ik geef toe dat ik – on­danks mijn af­keer van oor­logs­ge­weld – ge­fas­ci­neerd ben door dit schit­te­ren­de stuk­je tech­niek. En ik denk dat al mijn ge­slachts­ge­no­ten dat stie­kem ook heb­ben. Hen kan ik van har­te aan­ra­den “The Gun” te le­zen.

Even voor de gein: er zijn twee we­reld­be­roem­de “waar­he­den” over de AK-47. De eer­ste is dat het wer­ke­lijk over­al te­gen kan en on­der de meest on­gun­sti­ge om­stan­dig­he­den nog func­ti­o­neert. De uit­druk­king is dat “je kunt schij­ten in een Ka­lasjnik­ov en er daar­na nog mee kunt schie­ten ook”. Dat is bij­na waar maar toch niet he­le­maal. Ik be­grijp dat woes­tijn­zand fu­nest kan zijn voor dit ge­weer. Ge­luk­kig maar dat de ver­schil­len­de lo­ka­le af­de­lin­gen van de Ta­li­bans, Hez­bol­lahs en Al Qa­ï­das on­danks dat toch den­ken dat het voor hen goed ge­schikt is. En een goe­de vast­lo­per hier en daar –  voor­al als die maf­ke­tels on­der ge­al­li­eerd te­gen­vuur lig­gen – kan geen kwaad.

Een an­de­re my­the is dat Mi­chael Ka­lasjnik­ov – ser­ge­ant in een tank­ba­tal­jon –  het ge­weer in zijn een­tje heeft ont­wor­pen ter­wijl hij in het la­za­ret bij lag te ko­men van zijn front­ver­won­din­gen. Hier klopt wer­ke­lijk geen bips van. De AK-47 is na­me­lijk het re­sul­taat van een enorm breed en goed be­menst pro­ces waar­aan veel par­tij­en hun bij­dra­ge heb­ben ge­le­verd. Ka­lasjnik­ov zelf is daar­in een goed voor­beeld van per­soon­ver­heer­lij­ken­de Sov­jet pro­pa­gan­da, die meer met P.R. te ma­ken had dan met de tech­ni­sche ge­ne­sis van het ge­weer dat zijn naam draagt. Het zij hem ver­ge­ven.

The Gun is een breed en com­pleet op­ge­zet boek waar­in de ge­schie­de­nis, tech­niek, tac­ti­sche con­se­quen­ties, po­li­tie­ke im­pli­ca­ties en al­les wat je ver­der kunt ver­zin­nen rond de AK-47 uit­een wor­den ge­zet. Het geeft je een hel­der beeld van het ver­schil tus­sen het heb­ben van een wa­pen en het zin­vol in­zet­ten er­van. Als je naar het con­trast tus­sen de Rus­sen en de Ame­ri­ka­nen kijkt bij­voor­beeld, dan zie je ook wie lan­ge tijd de su­pe­ri­eu­re mi­li­tai­re doc­tri­ne had waar­uit de ei­sen voor een su­pe­ri­eur wa­pen kon­den ko­men. Het zijn gru­we­lij­ke en zeer gra­fi­sche ver­ha­len, die te­rug gaan tot de Ame­ri­kaan­se Bur­ger­oor­log en haar Gatt­ling Guns en via de Maxim en het Duit­se Sturm­ge­wehr uit­ko­men bij de ons nu be­ken­de con­flic­ten en de al­om­ver­te­gen­woor­dig­de AK-47. His­to­risch en wat tech­niek be­treft is het boek een must voor ie­der­een die voor één van bei­de een af­fi­ni­teit koes­tert.

Het boek leest bo­ven­dien erg ple­zie­rig en als be­schei­den pil van nog geen 500 pagina’s past het goed op het nacht­kast­je. Ik vrees al­leen dat het boek niet ge­schikt is voor meis­jes, om­dat die toch een aan­tal ge­nen mis­sen om de­ze li­te­ra­tuur te kun­nen waar­de­ren. Sor­ry da­mes. Vol­gen­de keer be­ter…