Robots met een paspoort

In zo­wel Sau­di Ara­bië als in Ja­pan zijn for­me­le iden­ti­tei­ten toe­ge­kend aan mens­ach­ti­ge ma­chi­nes. De­ze ro­bots heb­ben een pas­poort ge­kre­gen. Wat nu nog rest is ech­te bur­ger- en men­sen­rech­ten, maar daar­voor zijn de­ze voor­lo­pers van de syn­the­ti­sche mens wel­licht nog net iets te pri­mi­tief.

Die­ren zijn be­ter dan men­sen.” Dat hoor ik vaak van de ver­dwaal­de rechts-po­pu­list die ik in het wild te­gen­kom. Die­ren zijn ma­chi­nes, zij het naar tech­no­lo­gi­sche ver­hou­din­gen (nog steeds, maar steeds min­der) erg ge­a­van­ceer­de ma­chi­nes. Ik vraag me te­gen­woor­dig af of de in­tel­li­gen­tie van de ge­mid­del­de kat of hond niet al voor­bij­ge­streefd is door de nieu­we ge­ne­ra­ties ro­bot­hond­jes, maar daar wil ik van af zijn.

On­ze huis­die­ren heb­ben slechts be­perk­te in­tel­li­gen­tie in huis en ze kun­nen niet met ons pra­ten. Toch zijn er veel mis­lei­de waas­koe­ken die den­ken dat die­ren min­der slecht en zelfs slim­mer zijn dan wij. Het pro­bleem daar­bij is dat die­ren geen ethiek heb­ben, want dat is (nu nog) het ex­clu­sie­ve do­mein van Ho­mo Sapiens. Dat zal du­ren tot­dat een an­de­re soort haar ei­gen mo­raal­boek – een bij­bel of iets der­ge­lijks – op­stelt, maar zo ver is het nog lang niet. Voor­lo­pig kun­nen al­leen wij daar­om (nu nog) goed of slecht zijn. Maar toch: het “goed” zijn van die­ren – en daar­mee die van be­perk­te bio-elek­tri­sche ma­chi­nes – is in de volks­be­le­ving toch al aar­dig ge­ac­cep­teerd. Dat is min­der tri­vi­aal dan je zou kun­nen den­ken, want dat houdt in dat die­ren daar­mee de ca­pa­ci­teit tot ethi­sche oor­de­len wordt toe­ge­dicht.

De wer­ke­lijk­heid is wel dat de ge­mid­del­de bur­ger met de pet geen idee heeft dat hij/zij de ac­cep­ta­tie van mo­reel wen­se­lijk ge­drag en in­tel­li­gen­tie bij niet-men­sen al lang voor­bij is. De mo­da­le bra­ve­rik leidt nog steeds aan het waan­idee dat Ho­mo Sapiens voor al­tijd het mo­no­po­lie op ho­ge in­tel­li­gen­tie en ethisch oor­de­len zal be­hou­den. De wat slim­me­re den­kers – en ze­ker de ex­perts in het veld – we­ten ech­ter be­ter. De ro­bots gaan ons een keer voor­bij en dat gaat niet lang meer du­ren. Voor de lief­heb­bers: kijk maar eens naar het Wiki­pe­dia-lem­ma “Sin­gu­la­ri­ty”.

Ik wacht op de eer­ste ma­chi­ne die of­fi­ci­eel men­sen­rech­ten* krijgt naast het pas­poort. Ik vraag me ook af hoe dat straks gaat. Heb­ben de da­mes in Sa­oe­di Ara­bië en Ja­pan die rech­ten au­to­ma­tisch bij het pas­poort ge­kre­gen? Staat dat er­gens vast­ge­legd in een of an­de­re Ge­neef­se Con­ven­tie of is daar al een Club van Wij­ze Men­sen mee be­zig? Als dat niet zo is, dan moe­ten “we” er on­der­tus­sen toch eens sys­te­ma­tisch over na gaan den­ken. De ge­boor­te van een nieu­we soort op de­ze pla­neet, en nog wel een­tje die men­sen­rech­ten gaat krij­gen, is geen si­ne­cu­re en ver­eist wel­licht een we­reld­top van Pa­rijs-Kli­maat pro­por­ties.


*) Op zich is de term “men­sen­rech­ten” hier in­cor­rect. Ho­mo Sapiens 2.0 wordt vaak “sin­gu­la­ri­teit” ge­noemd, een term die voor zo­ver ik weet door de Ame­ri­kaan­se wis­kun­di­ge en sci­en­ce­fic­ti­ons­chrij­ver Ver­nor Vin­ge in zijn es­say “Sin­gu­la­ri­ty” (1993) voor het eerst werd ge­bruikt. De rech­ten van de­ze sin­gu­la­ri­teit zijn daar­om be­ter “sin­gu­la­ri­teits­rech­ten” te noe­men.

Het zijn nu nog spij­kers op laag wa­ter, maar dat gaat een keer ver­an­de­ren; en wel op het mo­ment dat de eer­ste sin­gu­la­ri­teit er een punt van maakt…

Ro­ken in de ver­dom­hoek? Dan maar naar Afri­ka!
Con­sis­ten­tie is voor zaf­fels
T⛪UIS | MUURK✍NT | | Carlito, ergo SUM! - JAARGANG 8 | ◬