The Trumplex: tussen slecht en catastrofaal

Het twee­de deel van de ti­tel bo­ven de­ze aan­te­ke­ning pik ik van Fi­nan­ci­al Ti­mes com­men­ta­tor Mar­tin Wolf. Hij heeft het over het tijd­perk Trump; ik trek het voor me­zelf wat bre­der. Het zijn ra­re tij­den, waar­in het lijkt als­of er een nieuw spook van het ab­so­lu­tis­me door de we­reld waait. Ik ben niet erg sa­men­han­gend in mijn ge­dach­ten hier­over. Er zijn al­leen al­ler­lei din­gen aan de hand die mijn ner­vo­si­teit aan­wak­ke­ren op een ma­nier die me niet be­valt.

trumptime

Klik op de fo­to voor Wolf’s ana­ly­se van Trump in De Volks­krant van 26-10-2016.

We we­ten het al­le­maal. Sy­rië is een puin­hoop in oor­log met zich­zelf en een con­tin­gent ra­di­ca­le gees­tes­zie­ken met een on­ge­zon­de hang naar ge­weld. Tur­kije is zich aan het warm­lo­pen voor een nieuw tijd­perk on­der een au­to­cra­ti­sche Sul­tan ter­wijl Rus­land al ja­ren lang wordt leeg­ge­zo­gen door een na­oor­log­se Tsaar en zijn cri­mi­ne­le en­tou­ra­ge. Afri­ka is bij­na in het ge­heel aan haar per­ma­nen­te on­der­gang be­zig – al­hoe­wel dat niet nieuw is – en Chi­na keert lang­zaam maar ze­ker te­rug naar het Ma­o­ïs­ti­sche prin­ci­pe van een le­ven on­der De Gro­te Om­ni­po­ten­te Roer­gan­ger. Waar ik nu nog op zit te wach­ten is een neo-neo-li­be­raal ex­pe­ri­ment uit de Fried­man-ko­ker in de Zuid-Ame­ri­kaan­se lan­den. De noor­der­bu­ren zijn er sinds Trump al he­le­maal klaar voor en de be­perk­te eco­no­mi­sche slag­kracht van de lan­den zelf zet er al­le deu­ren voor open. Als ik niet be­ter zou we­ten, dan zou ik den­ken dat het on­ge­veer mid­den ja­ren 1980 is.

Dat brengt mij tot een aan­te­ke­ning bij mijn vo­ri­ge tekst, waar­in ik mij­zelf af­vraag of Trump wel­licht toch iets po­si­tiefs gaat be­te­ke­nen voor de­ze we­reld. Ei­gen­lijk moet ik aan mij­zelf toe­ge­ven dat dit niet zo is en dat ik mij­zelf zand in de ogen laat strooi­en; en wel door me­zelf. Ik merk dat ik po­si­tief wil den­ken over de ramp­za­li­ge Ame­ri­kaan­se ver­kie­zin­gen, om­dat ik een heel slecht ge­voel heb bij die geel­ge­kuif­de schreeu­wer. Een hand­je­vol be­lof­ten over het be­ëin­di­gen van han­dels­ver­dra­gen, het in aan­tocht zijn­de neo-iso­la­ti­o­nis­me en de aan­ge­kon­dig­de po­li­tie­ke her­vor­min­gen, zijn niet ge­noeg om mij blij te ma­ken. Als je de ana­ly­ses volgt van hen die er veel meer ver­stand van heb­ben dan ik, dan komt daar juist een heel erg som­ber beeld naar vo­ren. Het kli­maat heb ik al eens ge­noemd, maar het feit dat een ty­coon zo dicht aan de macht komt houdt me wel eens wak­ker. Trump wil de lob­by in het Ame­ri­kaan­se machts­cen­trum aan­pak­ken, maar hij­zelf is straks de sterk­ste lob­by­ist met de bes­te toe­gang tot de­ge­ne bij wie dit het mees­te uit­maakt: de pre­si­dent van Ame­ri­ka. Ik moet dan voor de vol­le­dig­heid ook nog even mel­den dat zijn vrouw en kin­de­ren straks een­zelf­de pre­ro­ga­tief is ge­gund. Het is een ver­stren­ge­ling van be­lan­gen op een ni­veau dat voor zo­ver ik weet nog geen pre­ce­dent kent. En als ik naar de be­noe­min­gen van zijn ka­bi­net kijk dan valt ei­gen­lijk het al­ler­erg­ste te vre­zen. Hier wordt ef­fec­tief aan The Trum­plex ge­bouwd – ik munt even een nieu­we term – waar­van hij en zijn za­ken­maatjes nog heel lang gaan pro­fi­te­ren.

Er is meer mis met Trump. Ik hoef al­leen maar te ver­wij­zen naar zijn Twit­ter­ge­drag, waar­mee hij zich­zelf als een fan­tast en breed­bek-brul­boei zon­der eni­ge diep­gang neer­zet. De (dis)-kwalificaties die zijn op­po­nen­ten tij­dens de cam­pag­ne over Trump door de me­dia heen tet­ter­den wa­ren niet on­te­recht: Trump is geen ra­ti­o­neel mens, dus aan het roer van het (mi­li­tair) mach­tig­ste land van de pla­neet is hij bui­ten­ge­woon on­be­re­ken­baar – en dus on­ge­wenst. Het is in de his­to­rie al meer­de­re ma­len ge­ble­ken dat een even­wich­ti­ge per­soon­lijk­heid, ge­com­bi­neerd met een goed stra­te­gisch in­zicht, po­li­tie­ke sou­ples­se en een ste­vi­ge zin voor de re­a­li­teit, cru­ci­aal kun­nen zijn voor het over­le­ven van de mens­heid. Ik noem al­leen even de Cu­ba-cri­sis, waar zo­wel Ken­ne­dy als Chroetsjov – in weer­wil van hun ge­ne­raals – net op tijd bij zin­nen kwa­men om van de­ze aar­de geen ro­ken­de sin­tel te ma­ken.

trumplex

The Trum­plex

Ik moet be­ter luis­te­ren naar man­nen als Wolf, Choms­ky en nog een he­le­boel an­de­re den­kers, die he­le­maal niet blij zijn met Trump. Dat is al­leen veel moei­lij­ker en be­las­ten­der dan me door hoop en na­ï­vi­teit in slaap te la­ten sus­sen. Het eer­ste maakt me ner­veus en soms zelfs som­ber; het twee­de geeft me een aan­ge­na­me roes van on­be­zorgd­heid. Ik vraag me in dat ver­band wel eens af hoe de men­sen zich in het Eu­ro­pa van 1938 (!) ge­voeld moe­ten heb­ben.

De­mo­cra­tie is Geen­Stijl
Is Trump zo slecht nog niet?
T⛪UIS | MUURK✍NT | | Carlito, ergo SUM! - JAARGANG 8 | ◬