Ur­ban Mi­ning

Als kor­te aan­vul­ling op mijn aan­te­ke­ning van een aan­tal da­gen ge­le­den over goud­poe­pen meld ik een nieu­we term ge­leerd te heb­ben, na­me­lijk: “Ur­ban Mi­ning”. Ur­ban Mi­ning is wat het zegt te zijn; mijn­bouw in de stad. Het gaat daar­bij niet om het uit gro­te ga­ten op­gra­ven van ert­sen en brand­stof­fen, maar om het win­nen van grond­stof­fen en ener­gie uit af­val.

Zo zie ik maar, het zou mis­schien nog goed kun­nen ko­men met on­ze pla­neet als dit soort ini­ti­a­tie­ven nor­ma­ler wordt dan de tra­di­ti­o­ne­le grond­stof­fen-dief­stal uit de na­tuur, wat nu door de gro­te on­der­ne­min­gen ge­daan wordt. En dat duurt niet lang meer als ik de ur­ban mi­ners moet ge­lo­ven. Er zit een lo­gi­ca in. Om me­ta­len zo­als goud te win­nen, moet steeds meer erts uit steeds ar­me­re en moei­lij­ker be­reik­ba­re gron­den wor­den ge­won­nen. De op­brengst per ton op­ge­gra­ven ma­te­ri­aal wordt zo steeds klei­ner. Daar­om zijn er nu spe­lers op de markt ge­ko­men die geen grond af­gra­ven maar af­val.

Ge­schei­den elek­tro­ni­ca af­val zo­als mo­bie­le te­le­foons be­vat­ten meer (ede­le) me­ta­len per ton dan de tra­di­ti­o­ne­le mij­nen en meer­de­re ver­schil­len­de me­ta­len bo­ven­dien. Ur­ban-Erts is mul­ti-pur­po­se en daar­om veel be­ter; je hebt al­les al bij el­kaar. Het win­nen van me­ta­len uit af­ge­schre­ven elek­tro-schroot brengt dus veel meer op dan tra­di­ti­o­ne­le mijn­bouw. Bo­ven­dien wordt het niet ge­daan in een na­tuur­ge­bied of er­gens op een on­be­reik­ba­re plek, maar ge­woon op een in­du­strie­ter­rein dat bij el­ke stad te vin­den is. Het win­nen van ma­te­ri­a­len uit af­val is daar­om in al­le op­zich­ten goed­ko­per en mi­li­eu­vrien­de­lij­ker dan het win­nen van nieuw ma­te­ri­aal. De­ze fac­tor loopt snel op, dus de ba­lans zal na­ve­nant door­slaan, van tra­di­ti­o­ne­le mijn­bouw naar to­ta­le re­cy­cling a.k.a. Ur­ban Mi­ning. Het brengt ten­slot­te geld op; een niet te ver­sma­den ken­merk als het om de dif­fu­sie van een tech­niek gaat.

Tus­sen­door: uit af­val ge­won­nen goud is het­zelf­de als nieuw ge­won­nen goud, al­leen kun je de eer­ste soort vol­gens een re­cy­cler best wel “groen goud” noe­men. Ik vind dat char­mant. Maar bo­ven­al is 100% re­cy­cling van me­ta­len en an­de­re grond­stof­fen een mi­ni­ma­le stap die we moe­ten zet­ten om on­ze pla­neet leef­baar te hou­den. Als ik zie hoe hip en main­stream dat in­eens is, dan kan ik al­leen maar te­vre­den zijn. Een bij­ko­mend voor­deel is dat het hand­ma­ti­ge, zeer ver­vui­len­de en scha­de­lij­ke “bui­ten-slo­pen”, dat nu door kids in West Afri­ka ge­daan wordt, op den duur van­zelf op­houdt. Het loont zich niet meer om elek­tro-schroot af te voe­ren naar Afri­ka dus die bron droogt op den duur ge­luk­kig op. Ook brengt de pri­mi­tie­ve wij­ze waar­op ze daar nu “re­cy­clen” nog geen frac­tie op van wat er met Ur­ban Mi­ning kan. Wat wel zin heeft is het ver­za­me­len van ou­de elek­tro­ni­ca uit Afri­ka zelf, waar­na het kan wor­den ver­kocht aan een mo­der­ne re­cy­cle-fa­ci­li­teit – even­tu­eel in Eu­ro­pa. Dat schij­nen ze daar in Afri­ka steeds be­ter door te krij­gen.

Maar er is meer en nog dicht­bij ook. De tra­di­ti­o­ne­le vuil­stort­plaat­sen die nu nog on­der zo ve­le Ne­der­land­se golf­ba­nen en par­ken lig­gen kun­nen ook ont­gon­nen wor­den. De schat­ting is dat daar voor de helft bruik­ba­re grond­stof­fen uit ge­re­cy­cled kun­nen wor­den, de an­de­re helft kan wor­den ge­bruikt om ener­gie van te ma­ken. De in­stal­la­ties er­voor be­staan al. Het klinkt als een goe­de ma­nier om – naast het te­rug­win­nen van kost­ba­re ma­te­ri­a­len – naar die brood­no­di­ge lo­ka­le ener­gie­op­wek­king te ko­men.

De de­tails zijn te zien bij VPRO-Te­gen­licht, die er gis­te­ren een erg ver­hel­de­rend en aan te ra­den pro­gram­ma over had: Vuil Goud.