Zen as Fuck” – Boed­dhis­me, hét plat­form voor ef­fec­tie­ve zelf­de­lu­sie…

Boed­dhis­me is een non-the­ïs­ti­sche re­li­gie die erg po­pu­lair is bij de door­snee wes­ter­se zweef-neef wiens maag niet sterk ge­noeg is voor de re­a­li­teit van al­le­dag.

Boed­dhis­me er­kent niet één re­a­li­teit maar fa­ci­li­teert in die zin voor elk wat wils. De han­dig­heid van een der­ge­lij­ke exer­ci­tie en de ruim­te die het biedt “to not gi­ve a fuck” is on­ge­kend. In te­gen­stel­ling tot een mo­reel voor­schrift zo­als vrij­wel al­le an­de­re re­li­gies dat bie­den, trekt het boed­dhis­me de lijn exact de an­de­re kant op. Als je geen zin hebt in moei­lijk­doe­ne­rij, gro­te-men­sen-na­den­ken of waar­heids­vin­ding, dan moet je boed­dhist wor­den.

Het is de es­sen­tie van het boed­dhis­me om vrij te zijn van al­le be­hoef­ten en wen­sen die een mens in een toe­stand bren­gen waar­in hij wordt ge­frus­treerd door iets wat hij niet heeft – of iets wat hij juist wel heeft maar niet wil heb­ben. Dat strekt bin­nen het spec­trum van rijk­dom naar ver­ant­woor­de­lijk­heid. Ik geef toe: het los­la­ten van diep­gaan­de wen­sen is een pres­ta­tie op zich en in zich­zelf niet eens een slech­te. Als de door­snee Jan-met-de-Pet bij­voor­beeld geen vlees meer zou eten om­dat hij daar­aan niets meer ont­leent, dan zou de bio-in­du­strie – nu ver­ant­woor­de­lijk voor een gi­gan­ti­sche mi­li­eu­druk op on­ze pla­neet – ver­dwij­nen als sneeuw voor de zon. Wij zou­den daar al­le­maal be­ter van wor­den. Een­zelf­de soort voor­beeld, dat de col­lec­tie­ve we­reld­be­vol­king even­eens goed zou doen, is de over­win­ning op (de van res­pect ge­speen­de) ma­cho-seks-om-de-seks­dri­ve, waar­van veel van mijn ge­slachts­ge­no­ten he­laas nog last heb­ben. Het is enigs­zins spe­cu­le­ren, maar streep het man­ne­lij­ke drift-den­ken weg uit on­ze cul­tu­ren en fe­no­me­nen als pros­ti­tu­tie, sek­su­eel ge­weld en men­sen­han­del be­ho­ren su­biet tot het ver­le­den.

Of­wel, boed­dhis­me als we­reld­re­li­gie zou op zich geen slecht nieuws zijn. Het zou on­ze aard­bol als het wa­re groot ge­noeg ma­ken voor een be­vol­king van ze­ker 20 mil­jard men­sen; dat is ruw­weg een ver­dub­be­ling van on­ze hui­di­ge be­zet­ting.

Ui­ter­aard heb ik toch een pro­bleem. En dat is, zo­als hier­bo­ven ge­schetst, de mo­ge­lijk­heid die het boed­dhis­me biedt om al­les op de we­reld te re­du­ce­ren tot me­nin­gen over en ver­sies van de wer­ke­lijk­heid, waar­uit vrij en naar be­hoef­te kan wor­den ge­se­lec­teerd. Gek ge­noeg past dat goed in de­ze tijd van Trumps “Fa­ke News” en het (pseu­do-)“we­ten­schap­pe­lij­ke” be­drijf zo­als dat door de be­vol­king van Fa­ceBook wordt uit­ge­oe­fend. Boed­dhis­me is daar­naast een zeer ge­schikt in­stru­ment voor de re­duc­tie van per­soon­lij­ke ver­ant­woor­de­lijk­heid en be­gint daar­om – zo­als ik zelf heb mo­gen ob­ser­ve­ren – bij­zon­der hip te wor­den bij die be­ruch­te Pa­tat­Ge­ne­ra­tie; zij die in de ja­ren ’70 van de vo­ri­ge eeuw wer­den ge­bo­ren.

Om een lang ver­haal kort te ma­ken: ik ver­af­schuw het mis­bruik dat van het boed­dhis­me wordt ge­maakt als wa­re het een su­per­markt waar­uit je de mo­ra­li­teit kiest die jou het bes­te uit­komt. Ik wil niet zo ver gaan om te stel­len dat de Do­mi­ni­ca­nen van wel­eer (de Hon­den van de Paus) op een mo­reel zui­ver spoor za­ten met hun ui­terst do­de­lij­ke in­qui­si­tie, maar vrij­blij­ven­de zwe­ve­rig­heid is iets wat hun in geen ge­val kan wor­den ver­we­ten. En la­ten we wel we­zen: die in­qui­si­teurs heb­ben aan de wieg ge­staan van al­les wat we nu chris­te­lij­ke deug­de­lijk­heid noe­men.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *