KI mijl­paal: Goog­les Alp­ha­Go wint te­gen 9-dan GO groot­mees­ter Lee Se-dol

In 1996 won IBM’s Deep-Blue een par­tij schaak te­gen we­reld­kam­pi­oen en Groot­Mees­ter Gar­ry Kas­pa­rov. Het was een be­lang­rijk mo­ment voor de ont­wik­ke­ling van kunst­ma­ti­ge in­tel­li­gen­tie (KI). Het groot­mees­ter­schap én het kam­pi­oen­schap wer­den voor het eerst in de ge­schie­de­nis ge­won­nen door een ma­chi­ne. Het ein­de van de men­se­lij­ke he­ge­mo­nie als eni­ge in­tel­li­gen­te soort op de­ze pla­neet werd daar­mee de­fi­ni­tief in­ge­luid. Van­mor­gen is een ver­ge­lijk­ba­re mijl­paal ge­pas­seerd. Nu won de in­tel­li­gen­te ma­chi­ne Alp­ha­Go van Goog­le de eer­ste par­tij Go te­gen 9-dan groot­mees­ter Lee Se-dol. Het heu­ge­lij­ke feit vol­trok zich on­ge­veer vijf jaar voor­dat Goog­le het ei­gen­lijk had ver­wacht. Zo zien we maar weer, die zelfle­ren­de ma­chi­nes zijn net ech­te kin­de­ren: je blijft je ver­ba­zen over de snel­heid waar­mee ze din­gen op­pik­ken.

Go schijnt een veel com­plexer spel te zijn dan schaak. Het be­te­kent dus echt iets als een ma­chi­ne dit van een su­per­Crack kan win­nen. Het is een de­mon­stra­tie van de on­der­tus­sen aan men­se­lij­ke in­tel­li­gen­tie na­de­ren­de ca­pa­ci­tei­ten van de door die­zelf­de men­sen ge­maak­te hard­wa­re. Het spel GO (of scha­ken) is hier­bij niet echt re­le­vant. Het op­los­send ver­mo­gen van Alp­ha­Go is dat wel. Zij wordt straks niet in­ge­zet om meer groot­mees­ters te ver­slaan, maar wel om de Goog­leSp­he­re van een krach­tig stel her­sens – ge­bouwd op een neu­raal net­werk – te voor­zien. Ik moet het ze na­ge­ven daar bij Goog­le. Ze tim­me­ren aar­dig aan de weg. Met in­tel­li­gen­te ma­chi­nes als Alp­ha­Go kun­nen ze hun co­re bu­si­ness – da­ta­mi­ning & pro­ces­sing – nog be­ter te gel­de ma­ken dan ze nu al doen.

Een kant­te­ke­ning: wat Goog­le kan kan ie­der­een met de­zelf­de re­sour­ces. Ik denk even in de rich­ting van de Chi­ne­se over­heid bij­voor­beeld, die met hun zeer ac­tie­ve Cy­ber­een­he­den straks waar­schijn­lijk kan voor­spel­len waar de vol­gen­de Da­lai La­ma of dis­si­den­ten­lei­ders van­daan gaan ko­men; al­le­maal on­ge­twij­feld uit Chi­na. Het volgt uit het re­sul­taat van gis­te­ren, waar­uit blijkt hoe goed KI kan zoe­ken, or­de­nen en clas­si­fi­ce­ren in een bij­na ein­de­loos uni­ver­sum van ru­we da­ta, om daar ver­vol­gens met ech­te in­tel­li­gen­tie zin­vol­le in­for­ma­tie van te ma­ken.

De goed­be­doel­de mo­ge­lijk­he­den zijn le­gio. Een der­ge­lij­ke KI kan rich­ting ge­ven aan le­vens­red­dend on­der­zoek door ex­pe­ri­men­ten te be­den­ken of door gro­te, com­plexe si­mu­la­ties te doen. Of ze kan vei­li­ger au­to­rij­den dan een mens van Vlee­sch & Bloet. Er wor­den ech­ter ve­le toe­pas­sin­gen op het hel­len­de vlak gra­tis bij­ge­le­verd. Dat is he­laas een even klas­sie­ke als on­ver­mij­de­lij­ke du­a­li­teit, die mee­komt met al­le nieu­we tech­nie­ken die we ver­zin­nen.


UPDATE 11 maart 2016: Lee Se-dol is spra­ke­loos na zijn twee­de ver­lies van Alp­ha­Go… ; UPDATE 17 maart 2016: de de­fi­ni­tie­ve uit­slag