Nar­cis­me

De li­te­rai­re al­le­go­rie is een krach­tig in­stru­ment. De laat­ste paar da­gen ben ik het me­dia­ge­vecht tus­sen Trump en de de­mo­cra­ti­sche Spea­ker of the Hou­se Na­n­cy Pe­lo­si aan het vol­gen. Ter­wijl ik het zo aan­kijk, wordt het me steeds on­pas­se­lij­ker. De re­den is de nar­cist Trump die ik daar aan het werk zie en de mach­te­loos­heid die daar­bij bij me op­komt. Ik voel voor Na­n­cy Pe­lo­si en de frus­tra­tie die zij el­ke keer dat ze met Trump praat aan den lij­ve moet on­der­vin­den. Nar­cis­ten zijn staal­hard en moed­wil­lig in het kwet­sen van an­de­ren voor hun ge­lijk. Ik kan me voor­stel­len dat haar ge­dach­ten over Trump voor­al één rich­ting op­gaan: aan zijn de­struc­tie op staats­ni­veau komt pas een ein­de als Trump uit het Wit­te Huis ver­trekt. Hij zal het in­zicht zelf niet krij­gen, nar­cis­ten zijn al­we­tend, ma­ken nooit fou­ten, ge­ven an­de­ren al­tijd de schuld van de cha­os om hen heen en ze zijn per de­fi­ni­tie un-ac­coun­ta­ble voor hun woor­den of da­den. Nar­cis­ten zijn ge­vaar­lijk en ze ge­brui­ken de men­sen in hun om­ge­ving als­of het hon­den zijn.

Voor een proef­je van de wij­ze waar­op Trump zijn ge­brui­ke­lij­ke spel speelt, zie het flick­je on­der­in. Pe­lo­sie geeft daar­in ook een aar­dig beeld hoe Trump het doet: hij gaat nooit in op in­hou­de­lij­ke is­sues, ver­an­dert con­stant van on­der­werp, laat zich geen en­ke­le feed­back ge­ven en denkt daar­bij voor­al dat hij bij­zon­der in­tel­li­gent, in­zich­te­lijk en ef­fec­tief is. Het tries­te daar­bij is dat het te­gen­deel waar is. Trump is in­ef­fec­tief, niet bijs­ter slim en hij be­grijpt waar­schijn­lijk niet veel van wat hij da­ge­lijks op zijn bord­je krijgt. Daar­naast zijn de pro­ble­men die hij zou moe­ten op­los­sen enorm en wordt de na­tie een oor aan­ge­naaid.

De ken­mer­ken van de nar­cist zijn in de li­te­ra­tuur uit­put­tend be­schre­ven. Wat uit de lijst naar vo­ren komt is dat je bij zo’n ie­mand geen schijn van kans hebt. Als je een­maal in hun vi­zier staat dan word je af­ge­scho­ten, con­stant en zon­der an­de­re aan­wijs­ba­re re­den dan het ge­moed van de nar­cist. Dat is in­sta­biel en ex­plo­sief, een ei­gen­schap waar voor­al de men­sen er­om­heen de du­pe van wor­den. Goed doen kan niet. De nar­cist houdt al­leen maar van zich­zelf en houdt geen re­ke­ning met an­de­ren. Die zijn er slechts voor om uit­ge­buit en ge­bruikt te wor­den. Als je Trump ziet ope­re­ren dan is de ver­ge­lij­king met de­ze in­di­ca­to­ren tref­fend en zakt je de moed voor Ame­ri­ka ra­di­caal in de schoe­nen. Hij lijkt op al­le pun­ten die hier­on­der wor­den op­ge­somd ruim te sco­ren. Voor de vol­le­dig­heid een com­ple­te lijst, van het Psy­cho­lo­gie Ma­ga­zi­ne:

Ken­mer­ken van de nar­cist:

1. Ze zijn cha­ris­ma­tisch bij de eer­ste ken­nis­ma­king. Ze stra­len zelf­ver­trou­wen en be­kwaam­heid uit, zijn warm, char­mant en schijn­baar ge­ïn­te­res­seerd. Ze ge­ven je het ge­voel dat je spe­ci­aal bent, zijn gees­tig en heb­ben een vlot­te bab­bel. 2. Ze sco­ren goed bij de an­de­re sek­se: ze zijn op hun ge­mak, on­ge­remd, ex­tra­vert en los­jes. Ze zijn aan­trek­ke­lijk – me­de door­dat ze meer aan­dacht aan hun ui­ter­lijk be­ste­den dan ge­mid­deld. Ze wor­den vaak ge­zien als aan­trek­ke­lijk voor een re­la­tie (want: sexy) en min­der voor een vriend­schap. 3. Ze heb­ben re­la­tief veel sek­su­e­le part­ners ge­had en be­gin­nen mak­ke­lijk nieu­we re­la­ties. Tij­dens een re­la­tie kij­ken ze vaak al om zich heen of ze een leu­ker ie­mand ont­dek­ken en door die ge­rin­ge be­trok­ken­heid zijn ze ook va­ker on­trouw. 4. Ze zijn be­trek­ke­lijk on­ge­voe­lig voor het ‘knuf­fel­hor­moon’ oxy­to­ci­ne waar­door ze niet goed in staat zijn tot bin­ding en in­ti­mi­teit. 5. Ver­moe­de­lijk heb­ben ze ook wei­nig spie­gel­neu­ro­nen, waar­door ze niet goed in staat zijn tot em­pa­thie. 6. Ze zijn over­tuigd van hun ei­gen su­pe­ri­o­ri­teit. 7. Ze ge­ven an­de­ren wei­nig waar­de­ring. En als de an­der er­gens goed in is, gaan ze de strijd aan. Ze wil­len al­tijd bé­ter zijn. 8. Ze heb­ben ima­go-doe­len (wat vindt de an­der van mij?) in plaats van com­pas­sie-doe­len (hoe maak ik het leuk voor de an­der?) 9. Ze ha­ken af wan­neer ie­mand iets emo­ti­o­neels mee­maakt. 10. Ze zet­ten an­de­ren in voor hun ei­gen plan­nen zon­der zich daar­bij af te vra­gen wat de an­der ei­gen­lijk wil. 11. Ze zijn uit op hun ei­gen voor­deel en den­ken ook recht te heb­ben op be­paal­de pri­vi­le­ges van­we­ge hun ver­meen­de bij­zon­de­re kwa­li­tei­ten. On­der­tus­sen la­ten ze an­de­ren ge­lo­ven in hun goe­de be­doe­lin­gen. Ze heb­ben een ta­lent om over­al een draai aan te ge­ven waar­door de án­der on­re­de­lijk of dom lijkt. 12. Ze ge­ven an­de­ren de schuld en wij­zen op hun ge­bre­ken ter­wijl ze zich­zelf zien als een slacht­of­fer: het ligt al­tijd aan de an­der, de nar­cist doet nóóit iets ver­keerd. 13. Ze zien lief­de als een spel (ga­me-playing lo­ve): ze spe­len met de ge­voe­lens van de an­der, bij­voor­beeld door ze aan te trek­ken en af te sto­ten of door ze in het on­ge­wis­se te la­ten. 14. Ze heb­ben be­hoef­te aan aan­dacht, be­won­de­ring en er­ken­ning; ze zijn vaak suc­ces­vol in hun werk door zelf­ver­trou­wen, flair en so­ci­a­le do­mi­nan­tie. Ze heb­ben min­der be­hoef­te aan sym­pa­thie, ge­ne­gen­heid of ver­bon­den­heid. 15. Ze heb­ben be­hoef­te aan macht en con­tro­le en zijn me­de daar­door snel ja­loers. 16. Ze zien hun part­ner als ‘aan­hang’ die hun ei­gen sta­tus en bij­zon­der­heid on­der­streept (denk maar aan de zo­ge­naam­de ‘trop­hy wi­fe’). 17. Ze lie­gen, draai­en en ko­men hun be­lof­tes niet na. 18. Ze iso­le­ren hun part­ner van vrien­den en fa­mi­lie en ze spe­len men­sen te­gen el­kaar uit. 19. Ze kun­nen ex­treem boos wor­den als ze kri­tiek krij­gen of on­vol­doen­de er­ken­ning. Dat mondt uit in nar­cis­sis­tic ra­ge: vij­an­dig en boos ge­drag waar­in je bij­voor­beeld wordt dood­ge­zwe­gen. 20. Door die nar­cis­ti­sche kren­king zijn ze ook vaak in con­flict met an­de­ren. 21. Ze heb­ben geen be­rouw en doen niet aan zelf­re­flec­tie.

Bron: Psy­cho­lo­gie Ma­ga­zi­ne

Wat kan Ame­ri­ka doen? Niet veel vrees ik, want een im­pe­ach­ment-pro­ce­du­re zal goed zijn voor Trumps ima­go bij zijn ach­ter­ban en zal hem ver­ster­ken in zijn ver­trok­ken zelf­beeld van de ge­ni­a­le man die de he­le we­reld te­gen zich heeft om­dat hij zo slim is. Het is een Catch-22 waar­in de V.S. zich be­vin­den, een­tje die zelfs ver­strek­ken­de ge­vol­gen kan heb­ben voor de ko­men­de ja­ren om­dat het de deur voor Trumps her­ver­kie­zing – in weer­wil van zijn in­com­pe­ten­tie – wa­gen­wijd open­zet.

Het is een bui­ten­ge­woon tries­te con­sta­te­ring, maar Trump zal nooit ver­an­de­ren en zal al­tijd an­de­ren voor zijn kar­re­tje kun­nen span­nen. En de Ame­ri­ka­nen, die kun­nen ei­gen­lijk al­leen nog maar bid­den dat hij zo snel mo­ge­lijk het to­neel ver­laat.

Meer over Trumps pro­ble­ma­ti­sche per­soon­lijk­heid vind je hier.

Reacties zijn gesloten.