Consistentie is voor zaffels

Borst­klop­pe­rij is niet mijn forté, maar ik heb iets dat niet veel ande­ren heb­ben en dat is een archief van mijn opi­nies. Dat zat ik me laatst tij­dens een onbe­waakt ogen­blik te beden­ken. Regel­ma­tig, bij het maken van een nieu­we aan­te­ke­ning, ver­moed ik dat ik al eens eer­der iets heb gezegd over het onderwerp/issue in kwes­tie. Als ik dan ga zoe­ken op dit schot­schrift (zie de optie in het menu) dan kan het zomaar zijn dat ik een hand­je­vol arti­ke­len terug­krijg waar­in ik voor elke afle­ve­ring een ande­re posi­tie inneem.

Het leu­ke van een der­ge­lijk archief is dat ik kan nagaan of ik een beet­je con­sis­tent in mijn menin­gen ben. Momen­teel gaat dit noti­tie­boek bij­na 10 jaar terug, dus ik kan onder­tus­sen al een aar­di­ge in-depth atti­tu­de trend-ana­ly­se doen. Natuur­lijk heb ik stie­kem al een beet­je geke­ken en wat blijkt? Ik ben in het geheel niet con­sis­tent. Hier­mee wil ik mezelf niet direct als wind­vaan weg­zet­ten, maar er zit een zeke­re sprei­ding in mijn inter­ne samen­hang. Op som­mi­ge topics sta ik dege­lijk in steen gebei­teld, voor­al als ze erg dicht op een poli­tie­ke over­tui­ging of de vige­ren­de ide­o­lo­gie zit­ten, maar dat is bij lan­ge na niet altijd zo. Hoe ver­der weg van mijn prin­ci­pes of over­all ide­o­lo­gie, hoe war­ri­ger een posi­tie kan wor­den en hoe zwal­ken­der dus het beleid. Ik heb het nog niet sys­te­ma­tisch beke­ken, maar ik denk dat ik in onge­veer de helft van de “geval­len” die ik nu heb onder­zocht al ver­schil­len­de malen van rich­ting ben ver­an­derd. Voor het geval er lief­heb­bers in het wild rond­lo­pen: er is een for­mat te beden­ken waar­mee dat beeld dui­de­lij­ker wordt.

Hier leer ik iets van en wel dat ik het beeld van mijn beeld niet al te seri­eus moet nemen. Ik dénk wel altijd con­se­quent en navolg­baar te zijn, maar dan blijkt na wat anek­do­tisch onder­zoek op deze weblog toch dui­de­lijk dat dit niet zo is. Er zit een dis­cre­pan­tie tus­sen wat ik denk te zijn en wat ik wer­ke­lijk ben. Ik had het kun­nen ver­moe­den, want reeds vele jaren gele­den heb ik van Daniel C. Den­nett geleerd dat ons geheu­gen erg plooi­baar is en dat de gemid­del­de indi­vi­du zijn her­in­ne­rin­gen redi­geert. Dit vari­eert naar gelang het belang dat er aan vast zit. Het komt er in ieder geval op neer dat men het eigen geheu­gen echt niet voor 100% kan vertrouwen.

Rest de vraag wat ik nu vind van het blo­te feit dat ik wat atti­tu­de betreft min­der sta­biel ben dan ik denk. Ten eer­ste is het iets waar­aan niet te ont­ko­men valt, dus ik ga me er geen zor­gen om maken. Het is geen teken van demen­tie. Ten twee­de is het in prin­ci­pe hele­maal niet slecht om van mening te ver­an­de­ren. Zoiets wordt wel eens voort­schrij­dend inzicht genoemd. Ik noem het gewoon Gezond Ouder, Erva­re­ner en Vol­was­se­ner worden.

Ofte­wel, wat ik eigen­lijk moet stel­len: als ik hier had gemerkt dat ik al jaren lang over van alles en nog wat het­zelf­de denk – ter­wijl ik toch per­ma­nent mijn ken­nis upda­te door veel te lezen en goed te luis­te­ren naar de ken­ners in het veld én zelf nadenk – dan had ik pas echt een pro­bleem gehad. Dat pro­bleem, dat zich laat omschrij­ven als “hard­hoof­dig” en “onflexi­bel”, heb ik dus niet.