Gas­light Nar­cists: Emo­ti­o­ne­le Roof­die­ren & de Il­lu­soi­re Nar­ra­ti­ve van de Pa­tho­lo­gi­sche Leu­ge­naar

On­der­in de­ze aan­te­ke­ning staan wat in­te­res­san­te links…

Van­daag zie ik in de pers een mel­ding die mijn ge­moed ern­stig trou­bleert: Pre­si­dent van de V.S. Do­nald Trump heeft het klaar­ge­speeld om de grens van 13.500 leu­gens te pas­se­ren. Ik kan me de af­schuw in de V.S. goed voor­stel­len. Ik heb ge­hoord van het fe­no­meen “Gas­light Nar­cist” en ben ge­neigd me­de­lij­den te heb­ben met het Ame­ri­kaan­se volk. Ik ci­teer ter il­lu­stra­tie een pas­sa­ge uit De Volks­krant:

Er gaat geen dag voor­bij, of Amerika’s 45ste pre­si­dent ver­telt niet de waar­heid of hij ver­draait het. Van im­mi­gra­tie en het Rus­land-on­der­zoek tot het Oek­ra­ï­ne-te­le­foon­tje en de Sy­rië-te­rug­trek­king. Wan­neer Trump in een bo­ze bui is, gaat hij zelfs zo’n 22 keer per dag in de fout.”

Ik heb uit be­trouw­ba­re bron be­gre­pen dat de be­lang­heb­ben­den rond Trump, die iets van hem wil­len, ver­wach­ten of no­dig heb­ben, hem da­ge­lijks ver­tel­len – “dat er he­le­maal niets mis is met jou, Do­nald, maak jij je maar geen zor­gen…” – waar­na ze ach­ter zijn rug de op­brengst tel­len…

Uit ei­gen ob­ser­va­tie weet ik dat de in­houd van het ver­haal dat Trump zich­zelf en de rest van de we­reld voor­houdt niet het meest in­te­res­san­te van zijn da­ge­lijk­se op­tre­den is. Het groot­ste deel van zijn pu­bliek – dat geen di­rec­te aan­han­ger van hem is – weet on­der­tus­sen dat de mees­te din­gen die hij zegt kant noch wal ra­ken. Wat Trump uit­kraamt is meest­al on­zin. Dat weet denk ik vrij­wel ie­der­een. De we­ten­schap dat Trump da­ge­lijks en pu­blie­ke­lijk liegt is on­der­tus­sen voor el­ke Tom, Dick & Har­ry heel nor­maal ge­wor­den. De tel­ling waar­naar ik hier­bo­ven ver­wijs is daar­van het tries­te be­wijs.

In­te­res­san­ter is Trumps aper­te ziek­te en de symp­to­men er­van die hij op een Dai­ly Ba­sis aan de he­le we­reld laat zien: Trump is een nar­cist. Nar­cis­ten zijn emo­ti­o­ne­le roof­die­ren en een bui­ten­ge­woon fe­no­meen, dat – als het niet zo triest en de­struc­tief was – de men­se­lij­ke psy­che in zijn meest ver­war­ren­de en on­na­volg­ba­re staat laat zien…

…al­thans, dat vind ik als ob­ser­vant zelf. Nar­cis­me heeft mijn aan­dacht om­dat het licht werpt op de pa­tho­lo­gie van een per­soon­lijk­heid die ik bij ge­brek aan een be­te­re in­di­ca­tie mis­schien ge­woon “slecht” zou moe­ten noe­men, maar die ik, on­danks de af­we­zig­heid van ook maar de ge­ring­ste schijn van kans, met al­le macht pro­beer te be­grij­pen.

Zo zou ik graag in­zicht krij­gen in wat de drijf­ve­ren en me­cha­nis­men in Trump’s hoofd zijn, om­dat ik (om mijn vin­gers ach­ter mijn we­reld en de men­sen daar­in te krij­gen) me be­zig houd met fi­gu­ren die van­we­ge hun pro­ble­ma­ti­sche per­soon­lijk­heid op de vuil­nis­belt van de ge­schie­de­nis zijn be­land. Dat zijn Hit­ler, Pol Pot, Mao en Sta­lin, om er maar een paar te noe­men, maar ook Trump. Trump is hier en nu, dus veel toe­gan­ke­lij­ker dan zijn voor­gan­gers. Het ligt ook in de lijn der ver­wach­tin­gen dat met Do­nald Trump pre­cies het­zelf­de gaat ge­beu­ren. De in­druk dat nar­cis­me en dic­ta­tuur aan el­kaar ver­want zijn op de een of an­de­re ma­nier dringt zich re­gel­ma­tig bij me op.

Het re­cord dat Trump van­daag heeft ge­zet is in en in triest. Toch gaat het er bij mij niet in dat hij een slecht mens is. Waar­om niet? Om­dat ik dit fe­no­meen nar­cis­me ken. Trump is dan wel een pa­tho­lo­gi­sche leu­ge­naar, een de­struc­tie­ve per­soon die geen spaan van zijn po­li­tie­ke of so­ci­a­le op­po­nen­ten (of part­ners) heel laat, die – in weer­wil van zijn wan­ge­drag – een bi­zar ni­veau van loy­a­li­teit vraagt van zijn om­ge­ving en die als een roof­dier in zijn ei­gen il­lu­sie leeft, maar dat is hij om­dat hij een nar­cis­ti­sche af­wij­king heeft. Hij heeft een ziek­te die hem be­let om zijn wer­ke­lij­ke zelf waar te ne­men. De il­lu­sie van het ei­gen ge­wel­di­ge ego en het aan­pa­len­de de­struc­tie­ve ge­drag is een vol­le­dig au­to­ma­tisch wer­kend en voor de nar­cist on­zicht­baar me­cha­nis­me, dat ver­band houdt met een ech­te fy­si­o­lo­gi­sche af­wij­king in de her­se­nen. De nar­cist zelf heeft daar­over zelf geen en­ke­le con­tro­le. Die is ge­woon echt heel erg ziek, iets wat hij van­we­ge de aard van de ziek­te zelf met geen mo­ge­lijk­heid kan in­zien. En om ie­mand slecht te kun­nen noe­men, moet er bij die per­soon een in­ten­tie zijn om han­de­lin­gen te ver­rich­ten waar­van hij weet dat die niet door de beu­gel kun­nen én moet hij zich er zelf be­wust van zijn. Bij de vol­bloed nar­cist is van geen van bei­de spra­ke. Het is ook daar­om dat de nar­cist zich­zelf ge­wel­dig kan vin­den ter­wijl de rest van de we­reld hem ver­werpt.

Een nar­cist heeft in de re­gel geen ech­te vrien­den en hij weet zel­den waar­om. Zijn ver­hou­ding tot de men­sen om hem heen is in­stru­men­teel. Zij moe­ten hem iets op­le­ve­ren en on­voor­waar­de­lijk deel­ne­men aan zijn zelf­ver­vul­len­de nar­ra­ti­ve, an­ders zijn ze niet meer wel­kom. Ze wor­den dan pu­blie­ke­lijk af­ge­scho­ten (Trumps ge­twit­ter en ge­Fox­News) en ver­vol­gens af­ge­dankt. Loy­a­li­teit aan de nar­cist moet to­taal en vol­le­dig zijn, wat hij ook doet. Zijn leu­gens, con­flic­ten of mis­dra­gin­gen kun­nen niet ter dis­cus­sie wor­den ge­steld op straf­fe van ver­bre­king van de re­la­tie. De­ze din­gen zijn aar­di­ge poin­ters naar het – on­vrij­wil­lig – ont­bre­ken van een con­sis­ten­te mo­ra­li­teit en de ma­ni­fes­ta­tie van het roof­die­ren­ge­drag. De vraag om spe­ci­a­le loy­a­li­teit is vrij­wel al­tijd ge­wor­teld in im­mo­reel den­ken of han­de­len en in het ge­val van de nar­cist ligt dit vol­le­dig bui­ten zijn ei­gen ge­zichts­veld. De il­lu­soi­re nar­ra­ti­ve die de nar­cist da­ge­lijks bij zich­zelf her­haalt, stelt hem in staat om rus­tig te sla­pen, on­danks de ve­le diep ge­kwet­ste men­sen die hij ach­ter­laat. Wat je daar­bij kunt op­mer­ken: de nar­cist wij­zigt zijn beeld van het ver­le­den met het spe­ci­fie­ke doel om er voor zich­zelf mee weg te ko­men. Dat wijst min­stens op een klei­ne scherf van be­wust­zijn van het ei­gen wan­ge­drag. Daar­na ech­ter, is de wer­ke­lijk­heid voor al­tijd ver­dwe­nen ach­ter een nieuw, aan­ge­past ver­haal, dat voor­al de doe­len van de nar­cist dient.

Trumps zie­li­ge ge­pruts is voor ie­der­een die het kan bin­nen­hou­den da­ge­lijks op TV en Twit­ter te zien. De ver­ont­waar­di­ging over zijn leu­gen­ach­tig­heid en zijn nar­cis­me groeit met de dag. Even­wel heeft dit geen en­kel ef­fect op Trump zelf. Hij blijft rots­vast ge­lo­ven in zijn ei­gen ge­ni­a­li­teit, hij laat geen feed­back toe, hij kan al­leen zen­den en niet ont­van­gen en hij heeft een pa­tho­lo­gisch ge­brek aan em­pa­thisch ver­mo­gen. Zo bouwt hij een il­lu­sie om zich­zelf heen die als doel heeft om zijn dom­me en soms zelfs mis­da­di­ge ge­drag voor zich­zelf goed te pra­ten, zon­der dat zelf te we­ten.

Trumps op­tre­dens zijn zeer her­ken­baar. Ik heb in mijn ei­gen om­ge­ving in een grijs ver­le­den ele­men­ten ge­kend die krek het­zelf­de ge­drag ver­toon­den. Daar­om weet ik me ook heel goed te ver­plaat­sen in de ge­voe­lens van de men­sen om Trump heen: de mach­te­loos­heid, het on­recht, de af­schuw, de to­ta­le uit­zicht­loos­heid en het vol­le­dig af­we­zi­ge ver­trou­wen dat het ooit nog goed zal ko­men met hem.

Ik kan ze het ant­woord zo ge­ven: “Neen, het gaat nooit goed ko­men met Trump, want de il­lu­si­o­nai­re nar­cist is ziek, ego­cen­trisch, ver­sto­ken van een wer­kend mo­reel kom­pas en niet in staat tot eni­ge zelf­re­flec­tie.” Een pro­fes­si­o­neel exem­plaar zal el­ke feed­back één-op-één naar de spre­ker te­rug­spie­ge­len. Een nar­cist kan zich met recht af­vra­gen waar­om hij met zo­veel men­sen om hem heen een slecht rap­port heeft… om ver­vol­gens de ver­ant­woor­de­lijk­heid voor een con­flic­tu­eus le­ven vol­le­dig bij an­de­ren neer te leg­gen.

Wat in de tekst hier­bo­ven voor­al dui­de­lijk wordt over de nar­cist, is hoe wars hij is van feed­back. Hij wil kan geen en­ke­le te­rug­kop­pe­ling over het ei­gen ge­drag ver­dra­gen. Mocht hij die on­ver­hoopt toch krij­gen, dan ant­woordt de nar­cist met de acu­te be­ëin­di­ging van de com­mu­ni­ca­tie, de af­wij­zing van de ge­spreks­part­ner en soms ook met veel ver­baal ge­weld. Hij doet dit om zich­zelf te be­scher­men te­gen kri­tiek en om een we­reld­beeld te on­der­hou­den, dat zijn ver­wer­pe­lij­ke ge­drag en (on­vrij­wil­li­ge) on­eer­lijk­heid le­gi­ti­meert. De nar­cist cre­ëert daar­mee een bub­bel om zich­zelf heen, die hem in staat stelt om de re­ë­le we­reld af te schil­de­ren als slecht, on­be­grij­pend, vij­an­dig en dom en het biedt hem de mo­ge­lijk­heid om, waar hij ook komt, rück­sichts­los een spoor van ver­nie­ling te trek­ken. Daar­bij pleit hij zich­zelf vrij van el­ke ver­ant­woor­de­lijk­heid die hij heeft en schil­dert hij el­ke op­po­nent af als een on­be­heerst, slecht, dom en woest mens, waar­te­gen hij in be­scher­ming ge­no­men moe­ten wor­den door de men­sen om hem heen. De nar­cist ver­wacht daar­bij al­tijd ge­hol­pen en ge­loofd te wor­den. En om dat te be­rei­ken, liegt hij zijn ei­gen wer­ke­lijk­heid bij el­kaar.

Het uit­ein­de­lij­ke doel is: ster­ven in de per­fec­te we­ten­schap nog nooit ie­mand enig on­recht aan­ge­daan te heb­ben.

Er is een he­le gei­ni­ge bij­kom­stig­heid bij de nar­cis­ti­sche per­soon­lijk­heid en dat is dat hij geen zij­waart­se ver­ban­den naar zich­zelf kan leg­gen. Als Trump zijn ei­gen ge­drag bij ie­mand an­ders ziet, dan kan hem dit wel tot op het bot ver­ont­waar­di­gen, maar er gaat bij hem ver­der ner­gens een bel­le­tje rin­ke­len. Zo is het mo­ge­lijk om over hem een ste­vi­ge sa­ti­re te ma­ken zon­der dat hij door­heeft dat het over hem gaat. Als je hier de naam Trump zou ver­van­gen door een an­de­re, dan zou hij – als hij de­ze aan­te­ke­ning leest – niet door­heb­ben dat het om hem gaat. Dat is na­me­lijk de kern van het fe­no­meen nar­cis­me: niet kun­nen zien wat jouw ef­fect is op je om­ge­ving, om­dat het ver­mo­gen om sig­na­len uit die om­ge­ving waar te ne­men ont­breekt. Zo is het ook nog eens: een nar­cist be­grijpt geen bo­dy­lan­gu­a­ge en kan geen hint juist in­ter­pre­te­ren.

De nar­cist leeft in een vol­le­dig ge­fa­bri­ceer­de wer­ke­lijk­heid, waar­in hij nooit iets fout doet en waar­in ie­der­een gek is be­hal­ve hij. Hij hoeft in die we­reld nooit ver­ant­woor­ding af te leg­gen voor zijn leu­gens en zijn im­mo­re­le ge­drag en hij le­gi­ti­meert zo voor zich­zelf dat hij an­de­ren af­dankt. Pa­tho­lo­gisch lie­gen is een rand­voor­waar­de voor nar­cis­me. Trump zal voor al­tijd zal den­ken dat hij de bes­te pre­si­dent van de V.S. ooit is en de men­sen in zijn om­ge­ving zul­len dit – zo­lang hij leeft – tan­den­knar­send moe­ten ac­cep­te­ren. Daar­bij te­ken ik nog wel één ding aan: de nar­cist is een be­kla­gens­waar­di­ge mens, die nooit zal be­grij­pen wat de we­reld toch te­gen hem heeft, die denkt dat hij het on­der­werp is van een per­ma­nen­te hek­sen­jacht en vindt dat voor hem ei­gen­lijk voor­al sterk me­de­lij­den op zijn plaats is.


Slot­op­mer­king

De vraag waar­om men­sen dan über­haupt iets met Trump te ma­ken wil­len heb­ben blijft in­te­res­sant. Die is ook goed te be­ant­woor­den. Nar­cis­ten zijn emo­ti­o­ne­le roof­die­ren, die men­sen aan zich we­ten te bin­den met hun char­me, schoon­heid en hun su­blie­me to­neel­spel.

Nar­cis­ten zijn vaak mooie en aan­trek­ke­lij­ke men­sen. Ze bie­den iets wat de an­der wil heb­ben. In gif­ti­ge re­la­ties met nar­cis­ten is dat ge­bor­gen­heid, na­bij­heid (en seks), bij een nar­cis­ti­sche ou­der (naar zijn kin­de­ren) is dat er­ken­ning, bij Trump is het de toe­gang tot macht en rijk­dom.

Wie de links hier­on­der volgt komt te­recht op zeer ont­luis­te­ren­de ar­ti­ke­len over dit soort men­sen.….

Wat is een Gas­ligh­ter / Nar­cist – Waar­om is het zo moei­lijk om je van een nar­cist te be­vrij­den?Een ver­hel­de­rend ar­ti­kel over de Gas­light Nar­cist die Trump heet – Eer­de­re aan­te­ke­ning: Nar­cis­me… – Ver­plich­te li­te­ra­tuur: The subt­le Art of not gi­ving a F*ck (2016) door Mark Ma­son.

3 gedachtes over “Gas­light Nar­cists: Emo­ti­o­ne­le Roof­die­ren & de Il­lu­soi­re Nar­ra­ti­ve van de Pa­tho­lo­gi­sche Leu­ge­naar

  1. Car­lo, hoe­zeer ik je af­schuw van Trump deel, hem in de­zelf­de ca­te­go­rie plaat­sen als Hit­ler et al. gaat mij te ver. 13 dui­zend leu­gens ver­sus 20 mil­joen do­den, I rest my ca­se.
    En dan je de­fi­ni­tie van slecht. Die be­valt mij niet. Trump kan er vol­gens jou niets aan doen, want heeft een aan­doe­ning. Niet slecht dus. Geldt dat niet ook voor H, S, M, en PP? M.i. Ben je slecht van­we­ge je ge­drag, on­af­han­ke­lijk van de oor­zaak. Ver­wijt­baar­heid of ge­nees­baar­heid ko­men pas la­ter.
    Keep up the good work!

    1. Ja, die ca­se is enigs­zins te­recht.
      Ech­ter,
      je kunt me van­we­ge mijn lief­de voor het in­tel­lec­tu­e­le me­tier ge­rust in de­zelf­de ca­te­go­rie zet­ten als Mus­so­li­ni. Maar toch, de uit­vin­ding van een zeer do­de­lijk ge­ble­ken po­li­tiek stra­mien kun je mij echt niet ver­wij­ten. 🙂

      Jouw twee­de op­mer­king snijdt wat mij be­treft een aar­di­ge den­nen­boom. Ik stel voor daar een keer over te de­bat­te­ren, want ik ken je als een be­gaafd den­ker. Ik zal on­der­tus­sen het no­di­ge huis­werk doen. Dat be­loof ik.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *