I’m the Scariest Thing Around…

…and proud of it!

Het fas­cis­me heeft een aan­tal hele ver­ve­len­de ken­mer­ken: het is anti-intel­lec­tu­eel, anti-tra­di­tie, auto­ri­tair en het heeft een onge­zon­de hang naar macht, kracht, strijd, con­flict en oor­log. Vol­gens de fas­cis­ti­sche leer wordt een mens daar name­lijk beter van. Alles wat hem niet doodt, maakt hem ster­ker, is daar­bij het idee.*

Een fas­cist kent geen eer­bied voor men­se­lijk leven, ook niet voor dat van hem­zelf, en de indi­vi­du is vol­le­dig onder­ge­schikt aan de staat en haar doe­len. De fas­cis­ti­sche staat is auto­ri­tair en beang­sti­gend en zij kent geen gena­de voor men­sen die zij als zwak en min­der­waar­dig classificeert.

Ex-minis­ter Made­lei­ne Albright heeft er het boek “Fas­cism, a Warning” (2018) over geschre­ven, om te waar­schu­wen voor de afkal­ving van demo­cra­ti­sche waar­den en basis-soli­da­ri­teit in Ame­ri­ka. Ze beschrijft daar­in aan de hand van de geschie­de­nis de tac­tie­ken waar­van de fas­cist zich bedient en legt een ver­band met het regime van Donald Trump. En inder­daad, dat regime begint ken­mer­ken van een fas­cis­ti­sche, auto­ri­tai­re staat te vertonen.

Een fas­cis­ti­sche staat is afhan­ke­lijk van de tota­le con­tro­le over alle com­mu­ni­ca­tie. Zij bepaalt wat er in de media gebeurt, wel­ke infor­ma­tie publiek wordt, wan­neer er wordt gecom­mu­ni­ceerd en welk doel dat dient. Daar­bij gebruikt de dic­ta­tor media die hij vol­le­dig in eigen hand heeft. De infor­ma­tie die daar­mee publiek wordt, is hoofd­za­ke­lijk pro­pa­gan­da. Daar­bij wordt geen leu­gen geschuwd. Weten­schap­pe­lij­ke fei­ten wor­den afge­daan als menin­gen, com­men­taar op het bewind wordt stan­daard Fake News genoemd en weg­ge­zet als “slechts een ver­sie” van de wer­ke­lijk­heid – die ver­vol­gens gene­geerd kan wor­den. Ieder­een die het waagt om weer­woord te geven wordt ver­volgd of per­soon­lijk aan­ge­val­len met las­ter en leu­gens. Het uit­ein­de­lij­ke doel is om alle manoeu­vreer­ruim­te en vrij­heid bij de bur­ger weg te nemen, om zo de vol­le­di­ge con­tro­le te ver­krij­gen over de natie. De demo­cra­tie ver­dwijnt en wordt ver­van­gen door een ijze­ren greep op het volk. De dic­ta­tor laat daar­bij geen enkel mid­del onbe­nut. Hij zal alles en ieder­een die hem in de weg staat ver­nie­ti­gen. Uit­ein­de­lijk beschouwt hij de staat en haar onder­da­nen als zijn privébezit en waant hij zich vrij om deze naar eigen goed­dun­ken te exploiteren.

De fas­cis­ti­sche, auto­ri­tai­re per­soon­lijk­heid is een goed onder­zocht feno­meen en het zit in de meer­der­heid van de door­snee mens. Stan­ley Mil­gram heeft dat met zijn expe­ri­men­ten aan­ge­toond en opge­schre­ven in het boek “Obe­dien­ce to Autho­ri­ty” (1974). Uit zijn onder­zoek is geble­ken dat 60% van zijn test­po­pu­la­tie dode­lij­ke elek­tri­sche schok­ken zou toe­die­nen aan mede­men­sen die fou­ten maken in een sim­pe­le opdracht. Gesterkt door de auto­ri­teit van de onder­zoeks­lei­der ver­an­dert meer dan de helft van de res­pon­den­ten in beu­len en moor­de­naars. En het ver­ont­rus­ten­de van dit alles is dat deze onder­zoeks­re­sul­ta­ten in een recen­te her­ha­ling blij­ven staan als een huis.

Mil­grams onder­zoek en Trump’s stijl van rege­ren laten goed zien dat fas­cis­me echt een onder­deel van de per­soon­lijk­heid is, die ook in de rela­ties tot men­sen om hem heen tot uiting komt. Ieder­een kan te maken krij­gen met een fas­cist in zijn per­soon­lij­ke leven, iets wat kan uit­mon­den in (men­ta­le) mis­han­de­ling en onderdrukking. 

Bij per­soon­lij­ke com­mu­ni­ca­tie, in een dia­loog tus­sen twee men­sen, spe­len altijd twee din­gen: de inhoud van de bood­schap en de ver­hou­ding van macht. De fas­cist zal pro­be­ren om die macht vol­le­dig te mono­po­li­se­ren, waar­bij de sterk­ste en meest effec­tie­ve tech­niek die hij daar­voor gebruikt het ont­ne­men van de stem van de gespreks­part­ner is. Zo wordt de oppo­nent het zwij­gen opge­legd en wordt elke oppo­si­tie gesmoord. De fas­cist bepaalt geheel een­zij­dig de voor­waar­den van com­mu­ni­ca­tie en maakt de ander mond­dood. Deze tac­tiek stelt hem in de gele­gen­heid om de com­mu­ni­ca­tie af te bre­ken zodra hij iets hoort wat hem niet zint. Hij stelt dan dat zijn gren­zen zijn over­schre­den, waar­na hij maat­re­ge­len neemt. In een auto­ri­tair regime is dat een sanc­tie die voor­goed afre­kent met de spre­ker. In een per­soon­lij­ke rela­tie zijn dat: sys­te­ma­tisch dood­zwij­gen, elke vorm van gelijk­waar­di­ge com­mu­ni­ca­tie tor­pe­de­ren, obsta­kels opwer­pen, de gespreks­part­ner klei­ne­ren en – in het geval van intie­me rela­ties – het ont­hou­den van liefde.

Fas­cis­ten zijn zeer dubi­eu­ze men­sen die zich­zelf gewel­dig en ieder ander mens min­der­waar­dig, dom, zwak en onder­ge­schikt vin­den. Dit meld­den ze in een stroom van com­men­taar, waar ze zich door god zelf toe gerech­tigd vin­den. En ze rege­ren door mid­del van angst. (Daar­over heeft Bob Wood­ward het boek “Fear” (2018) geschre­ven.) Wat de dic­ta­tor nastreeft is exclu­sief het eigen belang, en daar­bij gaat hij over lij­ken. En er is nie­mand die hem daar­bij iets kan maken. Een fas­cist is “The Sca­riest Thing Around” en daar is hij nog trots op ook. Hij is let­ter­lijk fier op het feit dat hij ande­ren angst inboe­zemt en domi­neert. Wee ech­ter elk tegen­ge­luid, want dan neemt hij de rol in van het slacht­of­fer en is hij ineens het onder­werp van een heksenjacht. 

Voor mij, iemand die in het poli­tiek spec­trum dia­me­traal tegen­over het fas­cis­me en de auto­ri­tai­re staat zit, is zoiets ver­wer­pe­lijk, onvoor­stel­baar en boven­al abso­luut depri­me­rend. In het geval Trump heb ik mede­lij­den met zijn vrouw, die het juk van de fas­cist in haar man dage­lijks mag mee­ma­ken. Haar leven moet een abso­lu­te hel zijn.


“Was mich nicht umbringt, macht mich stärker.”; Frie­d­rich Nietzsche

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *