6 jaar ver­der: min­der rij­ken maar veel rij­ker

Het ta­bel­le­tje hier­on­der heb ik van­mor­gen uit NOS.nl ge­haald. Zo­als ik al ver­wacht­te toen ik de boe­ken van Stig­litz en Pi­ket­ty las, is de ver­de­ling van rijk­dom op de­ze pla­neet niet min­der scheef maar sche­ver ge­wor­den. Er zijn nu nog min­der men­sen die meer van het to­ta­le we­reld­ka­pi­taal in han­den heb­ben. Ik vraag me niet eens meer af waar­om ik niet ver­baasd ben. Waar­schijn­lijk om­dat met de ver­kie­zing en het aan­tre­den van Do­nald Trump als pre­si­dent van de V.S. er een nieu­we lich­ting mil­jar­dairs mee­komt die het steeds on­door­zich­ti­ger wor­den­de Trum­plex gaat ma­na­gen. De V.S. wordt een ech­te mul­ti­na­ti­o­nal; een­tje die op com­mer­ci­ë­le leest ge­schoeid is.

De he­ren hier bo­ven be­zit­ten sa­men 99% van al­le rijk­dom, wat even­veel is als het ge­za­men­lij­ke be­zit van 3,6 mil­jard men­sen aan de on­der­kant van de pi­ra­mi­de. Op­ge­teld is het op een haar na 400 mil­jard dol­lar. Daar­van kun je de he­le der­de we­reld van on­der­wijs en ge­zond­heids­zorg voor­zien. De­ze groep van acht per­ver­se­lin­gen is een re­duc­tie ten op­zich­te van zes jaar ge­le­den: het wa­ren er toen 388. Of­wel, het is een on­ont­koom­baar feit dat de on­ge­lijk­heid groeit, en niet zo’n klein beet­je ook.

De­ze cij­fers ko­men uit het rap­port An Eco­no­my for the 99% van Ox­fam No­vib. Haar di­rec­teur Fa­rah Ka­ri­mi stelt on­om­won­den:

Ons rap­port toont op­nieuw aan dat ex­tre­me on­ge­lijk­heid we­reld­wijd nog steeds toe­neemt. Het is een schan­de dat een hand­je­vol men­sen over zo veel ver­mo­gen kan be­schik­ken, ter­wijl een op de tien men­sen moet rond­ko­men van min­der dan 2 dol­lar per dag.

Een be­lang­rij­ke oor­zaak is de per­ver­se be­las­ting­mo­raal van ex­treem rij­ke men­sen en in­ter­na­ti­o­na­le be­drij­ven. Daar­door lo­pen veel lan­den be­las­ting­in­kom­sten mis. Te­ge­lij­ker­tijd wordt over de he­le we­reld ge­sne­den in de bud­get­ten voor on­der­wijs en ge­zond­heids­zorg. Over­he­den moe­ten po­li­tie­ke moed to­nen zo­dat be­las­ting­ont­wij­king door in­ter­na­ti­o­na­le be­drij­ven en de su­per­rij­ken wordt aan­ge­pakt.”

Als ik mijn bo­ven­ge­noem­de no­ti­ties over Stig­litz en Pik­ke­ty na­sla dan be­gint mijn bloed weer te ko­ken. Ik deed daar­in een voor­spel­ling over het re­vo­lu­tie­po­ten­ti­eel van de we­reld, nu “Het Pro­le­ta­ri­aat” over­al zo veel mon­di­ger, be­ter en ont­wik­kel­der is ge­wor­den. Jam­mer ge­noeg re­ken­de ik niet op het op­ko­men­de po­pu­lis­me, dat uit­ein­de­lijk de mas­sa, die het in het ge­heel niet breed heeft, voor het kar­re­tje van de ka­pi­ta­lis­ten heeft we­ten te span­nen. Dat lijkt in ie­der ge­val in de V.S. zo te zijn. Ook deed ik aan­na­mes over de ont­wik­ke­ling van de ar­bei­ders in de V.S.. Wel­licht zit ik daar vol­le­dig naast en zijn ze daar ge­woon veel on­no­ze­ler dan hier in Eu­ro­pa, waar de on­ge­lijk­heid toch be­dui­dend min­der is. Ons so­ci­aal­de­mo­cra­tisch ge­hal­te is ook eni­ge mag­ni­tu­des gro­ter.

Of er in de V.S., waar de mid­den- en de on­der­klas­se de ko­men­de vier jaar nog eens ex­tra uit­ge­kne­pen zul­len wor­den, dus ooit een re­vo­lu­tie zal ont­staan waag ik nu te be­twij­fe­len. Die Ame­ri­ka­nen zijn er te do­ciel en te ge­dwee voor en ze ge­lo­ven te­veel in het ka­da­ver­ka­pi­ta­lis­me. Geld lijkt in dat land de eni­ge in­di­ca­tie voor suc­ces te zijn en ie­der­een staat daar­om op zijn recht op de Ame­ri­kaan­se Droom. Een ding weet ik heel ze­ker: op die ma­nier krijg je nooit een maat­schap­pij die men­se­lijk wordt.

De on­voor­spel­ba­re en on­be­re­ken­ba­re Trump gaat niet hel­pen om de on­ge­lijk­heid in Ame­ri­ka aan te pak­ken. Zo veel is on­der­tus­sen, nog voor zijn in­au­gu­ra­tie, dui­de­lijk. Voor­als­nog heb ik in hem – na zijn bar­ra­ge aan vol­strekt idi­o­te en her­sen­lo­ze Tweets – nog min­der ver­trou­wen dan ik al had. Het is een boer die niet bijs­ter veel lijkt te snap­pen van goe­de ma­nie­ren, bui­ten­land­se po­li­tiek, di­plo­ma­tie­ke mo­res, lands­be­stuur, cul­tuur, ver­ant­woor­de­lijk­heid of goe­de smaak. Het wor­den on­ze­ke­re en on­fij­ne tij­den.

Jos Col­lig­non – VK 16 ja­nu­a­ri 2017

2 gedachtes over “6 jaar ver­der: min­der rij­ken maar veel rij­ker

  1. Zo dat was wel even schrik­ken dat lijst­je met de 8 meest rij­ke per­so­nen. Die be­dra­gen gaan elk voor­stel­lings­ver­mo­gen te bo­ven. Het is een van de ve­le na­re bij­ef­fec­ten van de vol­strekt ont­spoor­de glo­ba­li­se­ring. Het ne­o­li­be­ra­lis­me wordt als een soort re­li­gie aan ons ver­kocht. Ver­de­re eco­no­mi­sche groei zou be­ter zijn voor de mens­heid. Ik zou niet we­ten waar­om wij nog meer eco­no­mi­sche groei dan nu moe­ten heb­ben, ter­wijl het gros van de we­reld­be­vol­king er me­de hier­door al­leen nog maar ver­der op ach­ter­uit gaat. Uit wan­hoop ko­men men­sen hun heil in Eu­ro­pa zoe­ken, waar slechts een paar men­sen­smok­ke­laars en “Hap­py few” ge­luk­kig mee zijn, want het zijn goed­ko­pe werk­ne­mers.

    De glo­ba­li­se­ring is fu­nest voor on­ze pla­neet, waar­bij goe­de­ren mi­li­eu­ver­vui­lend en ener­gie­ver­spil­lend van A naar Z wor­den ge­trans­por­teerd, ter­wijl nie­mand op die kan­ker­ver­wek­ken­de plas­tiek- ramsj uit Zuid­oost-Azië zit te wach­ten of per se ap­pels uit Zuid-Afri­ka hoeft te eten.

    Als wij Trump mo­gen ge­lo­ven maakt hij kor­te met­ten met ver­de­re glo­ba­li­se­ring en wil hij be­drij­ven straf­fen die hun or­ga­ni­sa­tie ver­plaat­sen naar la­ge­lo­nen­lan­den. Het klinkt mooi en het zou wel­licht de ex­pan­sie­drift, de bui­ten­spo­ri­ge export/import en de ver­de­re ver­rij­king van en­ke­len voor een ge­deel­te aan ban­den leg­gen. Maar…In een van je stuk­ken schreef je al dat Trump on­voor­spel­baar is of zo­als Choms­ky in een in­ter­view met Al Ja­zee­ra zei: “The most pre­dic­ta­ble as­pect of Trump is his un­pre­dic­ta­bi­li­ty”

    We gaan het mee ma­ken.

    1. Eco­no­mi­sche groei wordt ge­acht no­dig te zijn om­dat de be­vol­king groeit. Daar­voor zijn ba­nen no­dig want die men­sen moe­ten wer­ken en eten. Zo on­ge­veer is de ge­dach­te. Er zijn ech­ter met een groei­en­de be­vol­king an­de­re scenario’s mo­ge­lijk die niet uit­gaan van eco­no­mi­sche groei en/of van een ex­trac­tie-eco­no­mie. Bo­ven­dien wordt er veel ver­spild aan men­sen die ka­pi­taal op­pot­ten om er ver­vol­gens niets meer mee te doen dan er ren­te of di­vi­den­den van te trek­ken.

      Ka­pi­ta­lis­ten zijn daar­om slech­te sti­mu­la­to­ren voor de eco­no­mie. Hier­op kun je Pi­ket­ty na­slaan als je ooit een week lang niets be­ters te doen hebt. Be­ter is een gro­te over­heid die veel in­ves­teert in in­fra­struc­tuur, on­der­wijs, ge­zond­heids­zorg en even­tu­eel de­fen­sie. Dat klinkt wel heel erg Keyn­si­aans en een Ame­ri­kaan zal ge­lijk zeg­gen dat je een com­mu­nist bent, maar die we­ten nu een­maal niet be­ter. Met een in­tel­li­gen­te en eer­lij­ke­re be­las­ting – voor­al op suc­ces­sie, die wat mij be­treft op ver­mo­gen bo­ven de mil­joen 100% zou mo­gen zijn – heb je ook geen last van op­lo­pen­de staats­schuld…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *